V. — Tertia et postrema objectio, ex Alexandri VII decreto

Postremó quidam objiciunt Alexandri VII decretum , ferià v , die 5 maii 1667, quo, auditis votis sacræ Inquisitionis, ad conservandam pacem , hæc habet. Primó exponit sententias duas, quarum altera « attritioni ex metu gehennae conceptae , ac excludenti voluntatem peccandi cum spe venie, in sacramento poenitentiae requirat insuper aliquem actum dilectionis Dei , asserentibus quibusdam et negantibus aliis, et invicem adversam sententiam censurantibus. »

2° Vetat, ne quivis, etiam Episcopi im et Cardinales , si eo de argumento scribant, « praedicent aut doceant , libros aut scripturas edant, peenitentes aut scholares erudiant , audeant alicujus theologicæ censuræ alteriusve injuriæ aut contumeliæ notáà taxare alteram sententiam sic negantem necessitatem aliqualis dilectionis Dei in præfatà attritione, sive asserentem dictæ dilectionis neces-: sitatem , donec ab hâc sanctà Sede fuerit aliquid hâc in re definitum. »

3* Interserit: « Sententiam negantem necessitatem aliqualis dilectionis hodiè inter theologos communiorem videri. » Hactenüs Alexandri VII decretum.

Nos autem nihil hie agimus de ejus formulà : sed tantüm res-

CIRCA DILECTIONEM, ETC. 457

pondemus nihil nocere nobis. Quid enim? Vetat Pontifex ne se invicem censurent, taxent ; theologicas censuras, et, utaiunt, qualificationes inurant, neve injuriis et contumeliis mutuó se proscindant: jubet ut charitatis vinculum servent. Id quidem vel maxime pertinet ad eos coercendos qui quotidie nostram, hoc est Tridentini concilii, de incipientis dilectionis necessitate doctrinam passim infament, tanquàm eam quæ purum putumque Lutheranismum aut Calvinismum inducere, aut redolere videatur (a). Sané contrariam partem à talibus quoque abstinere oportet. Hac quidem Alexander VII, non proptereà, quod absit, prohibet Episcopos, ne sanam doctrinam asserant, doceant, suà auctoritate ae prædicatione confirment, eamque non tantüm libris editis , sed etiam alio quovis scripti genere commendatam, tutam ac munitam præstent.

At enim indicat Pontifex , « sententiam negantem necessitatem aliqualis dilectionis Dei hodié inter scholasticos communpiorem videri. » Videri sanè, non esse : opinionem , non autem Scholae decretum aut dogma : communiorem, non proindé stabilem ae certam : hodié, non ab antiquo : inter scholasticos, hodiernos certé non Patres. Quid tüm posteà? Melchior Canus, vir doctissimus, libro de Locis theologicis, de loco ab opinione eâque communi tractans, claré pronuntiat, nemine repugnante , aliud esse Scholæ decreta ac firma dogmata, aliud opiniones mobiles ac fluctuantes. Nunc autem confitendum est multas invaluisse opiniones, quz ab anteactæ setatis auctoritate deficiant, pronis ad laxiora ingeniis et ad nova prurientibus auditorum auribus. An -proptereà putemus, illi nunc quidem forsitan communiori opinioni aliquam conciliatam esse vel tenuissimæ probabilitatis auctoritatem? Absit : alioqui non satis caveremus ab extrinsecà illà probabilitate, quæ nunc inter novitios Casuistas omnis laxitatis et corruptelæ fons est. Quin ipse Alexander VII , in celeberrimo illo .et omnibus acceptissimo decreto feriæ v , die 94 septembris 1665, -de illis corruptelis ita fatur : « Summam illam luxuriantium ingeniorum licentiam in dies magis excrescere, per quam in rebus ad conscientiam pertinentibus , modus opinandi irrepsit alienus

— (a) Censure de M, l'archevéque de Rouen.

omninó ab evangelicà simplicitate sanctorumque Patrum doctrinà : et quem si pro rectà regulà fideles sequerentur; ihgens irruptura esset vitae christianæ corruptela. » En subinde et in dies excrescentem summam. luxuriantium ingeniorum licentiam. En non tantüm reprehensas aliquot laxiores sententias ; sed modum ipsum opinandi alienum ab evangelicà simplicitate , sanctorumque Patrum doctrinà irrepsisse. En ex hoc fonte ingentem christianæ vitæ corruptelam , non secuturam tantüm, verüm etiam facilé ac facto velut impetu irrupturam, quam cohibere vix possis. Hac Alexander VII. An hoc rerum statu, communiorum hodiè in Scholà opinionum habere nos aliquam rationem is Pontifex velit? Absit, inquam, absit. Non enim tantüm à perversis aliquot opinionibus, sed ab ipso opinandi modo cavendum est : ubi nempe non quæritur de vero et falso, deque justo et injusto, quod erat rei caput; sed de probabili, quod novis quotidie commentis augeatur.

Ne ergo nos moveant communiores hodiè , si forté opiniones, <üm etiam liceat oculis intueri, gliscente licentià, quot prava quotidie communiora fiant : quee quidem nobis quasi majoris numeri auctoritate deterritis dissimulanda non sunt : imó veró quó magis invalescunt, eó validiüs confutanda. Ipsa certé minoris probabilitatis assertio tam nova est, ut ultró confitentibus illius auctoribus, vix demüm anteacto seculo in hàc temporum fæce natam esse constet, antiquioribus ac sanctis scholasticis, Thome, Bonaventure, Antonino cæterisque planè ignotam et inauditam. An ergo eó quód pronis in laxiora ac paradoxa animis communior hodié videatur ; an , inquam , proptereà eam invalescere sinant episcopi, non autem omni ope propulsandam ac profligandam curent? Ita de exclusà incipientis dilectionis necessitate dicendum. Neque enim tantà in re hominum opinionibus , sed Ecclesie fide regi jubemur. Nec si vel maximé felicis memoriae Alexander VII, decreto validissimo, notâque et omnibus acceptissimà Sedis apostolicæ auctoritate prolato vetuisset, ne illam sententiam ullà theologicà censurà prohibeamus : ided nos tantam veritatem, tam clarè, tam perspicue à sacrosanctà Tridentinà synodo declaratam tacere debemus : imó veró, quà à pluribus im-

CIRCA DILECTIONEM , ETC. 459

pugnatur, tantó magis, modestè quidem ac pacifice , sed interim magno animo asserenda est; ut adversari concilii Tridentini decretis, si non theologicà qualificatione , veridicà tamen assertione dicatur.

Nec fas est Episcopos, tanto accepto deposito, judicare secundüm aliorum communiorem licèt fortè sententiam ; quod nihil aliud esset, quàm ut illis auctoribus per inanem probabilitatis speciem falsa securitas induceretur, et contra Domini interdictum traditiones ac mandata hominum invalescere sinerentur.

Liceat et illud reverenter addere, uteumque Alexander VII, ab inferendis neganti sententia censuris propter bonum pacis continendos existimavit Episcopos, certe noluisse eam opinionem à successorum quoque suorum Innocentii XI et Alexandri VIII decretis ac notis praestare salvam : in quas incidisse , düm amandi obligationem generatim solvunt, dümque in sacramentorum materià probabilem tantüm, non autem tutam sequuntur sententiam, suprà demonstravimus.