‹ uvres complètes de Louis de Grenade (volume 5)Chapitre 275 sur 347 · LIVRE V, CHAPITRE XIX. 43i · texte numérisé non relu

LIVRE V, CHAPITRE XIX. 43i

les plus cruels. On leur donnait du temps pour tâcher d'ébranler leur foi ; mais celui qui a renoncé au siècle se moque de tous ces délais artificieux, et celui qui aspire à l'éternité ne s'arrête point au temps. Que personne, mes très-chers frères, ne diminue une gloire qu'ils ont si justement acquise, que personne ne rabaisse malicieusement leur triomphe. Lorsque le temps porté par les édits pour renier la foi est expiré, quiconque dans ce temps n'a point renié Jésus-Christ, l'a confessé. Le premier degré d'honneur est de confesser Notre-Seigneur quand on est pris, et le second c'est de se retirer prudemment et de se réserver pour ce qu'il plaira à Dieu d'ordonner de nous. La première confession est publique, la seconde est privée; celui-là demeure victorieux des juges du monde, et celui-ci, se contentant d'avoir Dieu pour juge, conserve sa conscience pure, en ne trahissant pas les sentiments de son cœur; l'un témoigne plus de courage, et l'autre plus de prudence; le premier se trouve prêt lorsque son temps est venu, le second est peut-être réservé pour un autre temps : et puisqu'il s'est retiré, qu'il a abandonné ses biens pour ne point renier Jésus- Christ, c'e.-t une marque qu'il aurait confessé, s'il avait été pris. Mais au milieu de la joie que nous causent le triomphe des martyrs, la gloire des confesseurs et le courage de ceux qui sont demeurés fermes, il y a une chose qui nous afflige sensiblement : c'est que la fureur de l'ennemi nous a arraché une partie de nos entrailles, et en a terrassé plusieurs d'entre nous K »

1 Pax ecce, dilectissimi fratres, Ecclesise reddita ost, et quod diiiîcile niiper increduliSj ac pcrfidis impossibile videbatur, ope atque iiltione divioà securitas nostra reparata est. In lœUtiam mentes redeunt, et tempestate pressurse ac nube discussà, tranquillitas ac serenitas refulseruiit. Dandai laudes Deo, et bénéficia ejns ac munera cuai graliarum acUone celebranda, quamvis agere gratias nostra vox nec in persecntione ccssaverit. Neque enim tantum inimico licere polest ut nos qui Domiaum toto corde et anima et virtute dib'giinus beiiedictiones ejus et laudes semper etubique cum glorià prœdicemus. Exoptatus votis omnium dies venit, et post longae noctis borribilem tetrauique caliginem Domini luce radiatus mnndus eluxil. Confessores prseconio boni nomiuis claros et virtutis ac fideilaudibus gloriosoa laetis conspcclibus intueraur, sanctis osculis adbserentes^ desideratos diù, inexplebili cujaditate complectimur. Adest militum Christi cohors candida, qui per^ecutionis urgentis ferociam turbulentam stabili eongressione fregerunt ; îiarati ad palientiam carceris, armati ad tolerautiam mortis. Repugnastis fortiter sœculo , spectaculum gloriosura prœ-

4o2 UIlÉTORlOt'E ECCLÉSIASTIQUE.

Il y a encore d'autres sujets qui demandent ce genre d'éloquence; mais on les discernera facilement, si l'on fait attention à ce que nous avons dit. Il faut néanmoins remarquer ici que l'amplification d'un sujet nous conduit souvent à nous étendre sur un autre. Par exemple, après avoir représenté la redoutable sévérité du dernier jugement, ou les tourments de l'enfer, nous pouvons nous élever avec force contre l'aveuglement et l'insensibilité de plusieurs qui croient ces vérités et ne craignent point cependant de se précipiter dans toute sorte de crimes, et par là dans les supplices éternels.

buistis Deo, seculuris patribus fiiistis exemplo. Religiosa vox Christiim locuta est, in quem se semé! credidisse confessa est. Illustres manus quse nonnisi divinis operibus assueveraut, sacrificiis sacrilegis restilerunt. Sanctiflcata ora cœlestibus cibis, post corpus et sanguinem Domini, profana contagia et idolorum reliquias respuerunt. Ab impio sceleratoque velamine quo ill'ic velabantur sacrilicantium capita captiva, caput vestrum liberum mansit. Frons cum signe Dei pura diaboli coronam ferre non potuit, corousese Domini reservavit. Quàm vos Iselè ?inu siio excipit mater Ecclesia de praelio revertentes! Quàm beala, quàm gaudens portas suas aperit, ut aduuatis agminibus intretis, de hosle proslrato trophaea referentes! Cum triunipbautil'us viris et femiuœ veniunt, quae cum saeculo dimicantes, sexum quoque viceruut. Veiiiuut et geminata militiae siiae gloria virgines, et pueri auuos suos virtuLibus trauseuntes. Necnon et caetera stantium multitudo vestram gloriam sequitur, proximis et penè conjunctis laudis insiguibus vestigia vestra comitatur. Eadem et in illis sinceritas cordis, eadem fldei tenacls integritas. Inconcussis prœceptorum cœleslium radicibus nixos et evaugelicis rationibus roboratos non prœscripta exilia, non destinata tormenta, non rei familiaris damna, non corporis supplicia tenuerunt. Explorandse fidei prœfiniebantur dies. Sed qui saeculo renuiitiasse se mcminit, nullum sœculi diem novit, uec tempera terrena jam computat qui œternitatem de Deo sperat. Nemo, fratres dilectissimi, uemo banc gloriam mulilet, uemo incorruplam stantium firmitatem malipnà obtreclatione debilitet. Cùm dies negantibus prœstitutus excessit, quisquis professusiutra diem non est cbristiauum se esse confessus est. Primus est viclorise tilulus, genlilium niauibus apprebensuœ Domimim conbteri. Secundus ad gloriam gratus est, caulà se cessioae sublracmm Domino reservari. Il!a publica, bœc privata confessio est. Ille judicem sœculi vincil, bic conleulus Deo suo judice conscientiam puram cordis intcgritate custodit. llbc l'ortitudo prompLior, b'ic soUicitudo securior. Ille appropiuquante borà suà jam maturus inveùtus est. Hic fortasse dilatas est qui, patrimonio derelicto, idcircô secessit, quia non erat negaturas. Confiteretur utiquè, si fuiïset et ipse detentus. Has martyrum cœlestes coronas, bas confessorum glorias spiritales, bas stantium fratrum maximas eximiasque virtutes mœstilia uua coutristat, quôd evulsam nostrorum viscerum parlera violentus iuiinicus populalionis suae strage dejecit. De Lapsis.

Page 1