FORMA CLERI. — FAUT. II
Oportet sine criminc esse siciu l)ei dispeusalorem, etc. (Tit. i, 7.)
Forinain adiinibrat vila; hierarchiciB : qualibus moribus esse eonveniat eos qui Chrislianis sacris pneesse volunt. (Nicephor., Ilistor., lib". ii, c. 5i.)
Postquam de cpiscopis dixit Aposloius, omiss'S prosbyteris, ad diaconos transit. Cur id, quceso? Quia quœde cpiscopis dixit, oa etiam saccrdotibus oongruunt. Sola cniiu ordinatione superiores illi sunt. (S. CiiRYSOST., hom. Il j« / Epist. ad Tim., III.) Etsi episcopi alipie diaconi inipar dignilas est, pari tamen raiione uirunique esse irrcprcl>ensibilom decet, atque eadem vitae sancliraonia conspicuum. (Ibid.)
Opcrtet episcopiim irreprehensibilem esse. Hoc unicoverbo genus onine virtulis expressif. (S. CiirysosT., ibid., homil. 10.
Jportet episcopum irreprehensibilem esse, ornatum (1 Tint. 111, 2), etc. Qui vilia non habet, irreprehensibilis appellalur ; qui virlutibus pollet, ornatus est. (S. Hier., epist. 83 Ad Oceanum.) Oinnes virlutes in uno sermone comprehendit : et pêne rem contra naturam exigit. Quis enira est illc qui absque peccalo, id est, sinereprehensione vivat? {Ibid.)
Bcatus Paulus oportere dixit, ut qui in sacerdotiuin electi essent, ii praeclaro hominum judicio in omni virtutura génère adinirabiles habeantur, Ut perfectus sit, inquit {II Tim. m, il),liomo Dei, ad omne opus bonum instructus. (S. Cyrill., De adorât, in spir. et verit., lib. xii, qui est De sacerdol., init.) Semper quae minus intégra sunt aspernatur Deus.... quin eos solumamplectitur, qui integrisunt, nullisque afieeti corruptelis, sed perfecti in virtute et in sanctificatione firmi. {Ibid.)
Clericis suis Salvator in Evangelio, non utcaîteris voluntarium, sed imper.ativum officium perfeclionis indicit... Laico dixit :Si vis, vende quœ possides: ministre autem (suo) : Nob possideas. (Salvian., hb. II Ad Ecoles, catli.)
Sectio secunda. — Quia hanc postulat Eccle&ia.
Justiliam, constanliam, misericordiam, fortitudinera, cacterasque virtules in se ostendant, exemple prjeeaiit, adnionitione confirment. {Pontif. Rom., in Ord. presbyt.)
Virtutes sanctorum Patrum quas prsecipuas et quasi haereditarias nobis ad imitationem reliquerunt, non adumbrare solum, sedoninino exprimere certatim contcndile. {Concil. M:'diol. iv, part, m, tit. Monitiones.)
Clerici non solum ab omni vitiorum turpitudine abesse, sed etiam omni virtulum génère ornari debent : Speetaculum facti, ut ait Apostolus (/ Cor.iv, 9 ; // Cor. VI, -4), mundo, angelis, liominibus, etc., in omnibus exhibentes semetipsos sicut Dei ministros. (Concil. Burdig., ann. 1585, De vit. et morib. cleric.)
Ecclesiaslici omnes, quemadmodum sublimiori eminent vitae gradu, atque a fidelibus cacteris sunt scjuncli, sic Uimine virlutiim conspicui praelucerc
DE PR^CIP. CLERI VIRTLT. 1098
dobeut, et a communi instituto vulgaris vitue seinoti, pru'cipuum quoddani proliteri, praestantiusquo genus vivendi, quo alios exemplo excitent ad sanctilatem. {Synod. Pisan., ann. 1C39, tit. De c/eric. vit., c. 2'2.)
Sectio tertia. — Hanc reqtiirunt cleri sanclitas et ministeria.
Exislimabat (S. Basilius) privali quidem homans virtutcul in eo consistere, ut vilio careat, aul quoquo modo probitatem colat : antistitem autem ac proesertim hujusmodi imperium gercntem, iniprobitatis notam effugere non posse, nisi multuju antecellat, ac melior in dies exsislat, parcmque dignilali suae ac throno virtutem afferat : vix enim esse ut per summum, médium assequatur, ac per exuberantem virtulis ampliludinem, vulgus ad mediocritatem pertrahat. (S. Greg. Naz., orat. 20.) Neque ab eo qui hanc curam suscepit hoc solum requiritur ut malus non sit, verum etiam ut virtutc praeslet. (Id., orat. l,4po/.)
Doctor omnibus virtutibus débet esse ornatus.. (S. Chrïsost., boni. 10, Oper. imp. in Multh.) Qui fuerit vilae fulgore conspicuus, ut his qui foris sunt verendus sit necesse est, quippe veritas ipsis quoqueora obstruit inimicis. (Id., hom. 10 inl Epist. ad Tim.) Tantas decet illis virtutura adesse divitias, ut aliis quoque utilitatem sedificationis impertiant. (Id., hom. 13 in Mattli.)
De medio populi segregantur, ut in divinis officiis inhserentes seipsos et populum tueantur : ad hanc autem tuitionem populi clericalis non sufficU praerogativa dignitatis, nisi dignitali adjungatur cumulus sanctilatis. (Piiilipp. -Abh., De dignit. cleric, c. 2.) Âscendat sanclae civitatis speculator... quatenus in excelso positus...in sublime perfectionis maneat. (S. Laurent. Justin., De inst. et regim. prœlat., e. 11.)
Taies esse convenit Dei cultores, graves, prudentes, pios» i'reprehensibiles, immaculat.os, ul quisquis viderit eos, stupcat, et admiretur, et dical : Hi boulines sunt Dei, quorum talis est conversatio. (S. Auc, De vita Cltrisliana, c. 9.)
Neque salutaria praecepta quempiam posse oblemperantibus praestituere conslituunl, nisi qui prius universis virtutum disciplinis fuerit instructus. (CassiAN., lib. II Instit., c. 3.)
Requiritur omnis perfectio per quam aliquis reddatur idoneus ad exsecutionem ordinis. (S. Thomas, in Supplem., q. 35, art. 4, in c.) Illi qui divinis minisleriis applicantur, perfecti in virtute esse debent. (II)., in IV, dist. 24, q. 3, art. 1, Utrum tonsurati debeant comœ tonsuram liabere.)
Ex quadam obligalione quae luo annexa est officio, exigilur a te spirilualium frugum mensura proponsior; ut sis devotinr in oratione, in lectione Mudiosior, m caslitate caulior, partiop in sobrictate, palienlior in duris, in risu rarior, suavior in con-
versalione, gravior in vullu el gestu et habitu, moderaiior in vcrbis, profusion in lacrymis, in charitate fervontior. (Petr. Blés., De inslit. episcop.,c. A,)
CÂPLT II.
De fide.
ART. I. — Qu'td sit fides, et de ejus exceltentia.
Fides \irtutum omnium stabile fundamentum est. (S. Ambros., in psal. xl.)
Origojustitise. (S. Chrysost., Serm. de fuie, spe il charitate.) Sanctitaliscaput.(/^jrf.) Devotionis principiuni. {Ibid.) Religionis fundamentum. {Ibid.)
Caracter religionis nostrae. (S. Basil., lib. n, Adv. Eunom. )
Capitalis honorificenlia summi Dei. Ipsa nempe caput humanae mentis, id est , intelieclum , ad adorandam Dei majestatem primum incurvât atque incliijat. (S. Bern. Senens., De fidei necessit., serp. 2, lu Dom. Quinquag,, init.)
Humilitate honoralur Deus , fide colitur , devotione araplectitur. (S. Laurent. Justin., De complanct. Christ, perf., circa médium.)
Velut quoddam œternitatis exemplar , pra^terita simul , et praîsentia, ac fulura sinu quodam vastissimo comprehcndit , ut nihil ei prœtereat, nihil pereat,-prœeat nihil. (S. Bern., serm. 6, In vigil. ISativit.)
Fons orationis. (S. Auc, Verb. Dom., serm. 56, cap. I.)
Animarum medicamentum maximum ac saluberfimum. ( S. Chrysost., hom. 1, in I Epist. ad Uni.)
Lignum vitie (S. Bonav., Comp. theoL, lib. v, c. 2.)
Csecos illuminât. Juslos augmentai. Martyres coronat. Clericos ordinal. Sacerdotes consecrat. NulUe majores divitia;, nuUi thesauri , nulli honores, nulla mundi hujus major substantia. (S. Aug., serm. 1, De verb. apost., c. 4.)
Quae per se sunt vilia, fides cfficit preliosa. (S. Léo, serm. 2, in Quadray.)
Per fidem Christo sponso anima desponsatur , ut quasi fides sil annulus desponsationis hujus. (S. Bern., Senens., De ftdei firmit., serm. 4, infer. 5, Post Dom. Quinquag., art. 2, c. 3.)
Hac eniunlur divin? mysteria. (S. Ambr., ye Joseph., c. 8.) Non pecunia emitur Christus, sed gralia : pretiiim tuum fides tua. {Ibid.)
Res maxima; per fidem rocle fiunt, non per raliociiialionem. (8, Chrvsost., orat. 22, in cap. xi od llebr.)
Navis tua cor tuum. Jésus in navi , fides in corde. (S. Auc, in psal. xxxiv.)
Naiifragium ratiocinalio gignit. Fides vclut navis ti:ti>sinia. Qui ex illa de(;idcruiit norosse est naufragium facere. (S. Cukysost., hom. 5, in 1 Episl. ud Tim., in haec verba : Circa fidei/n naufragavC" runi,)
ART. II. — Quayitani paem exiyat status ewri.
Si quis in segritudine constitutus fuerit baptizalus, presbyter ordinari non débet : non enim fides ejus volunlaria , sed ex necessitate est ; nisi forte postea ipsius studium el fides probabiles fuerint, et hominum raritas cogat, [Conc. Neocœsar., can. 12, réf. disl. 57, c. Si quis.)
Oportet sacerdolcs, cum morum suavitalc , fidei quoque integritate ornatos esse. (Theodos., Epist. ad Cyrill.)
Tu aulem , o liomo Dei, fcclure jusiitiam , fidem, etc. (/ Tim. VI , 11.)
Exemplum esta fidclium in fide. {I Tim. iv, 12.)
Professio qu;e in fide prscipue et charitate consistit. (S. Léo, epist. 28.)
Fidei exercet mililiam, ( S, Ambr., lib. i Offic, c. 36.)
Nolo se loricam fidei exuat, qui idoneum Christi militera profitolur. (CœiESTiN., Epist. ad popul. et cler. Conslantinop., part, i conc. Ephes.)
INihil in saccrdolibus commiuie cum multitudine , etc. Sit noslra fides sublimior. (S. Ambros., episl. 6 Ad Irenœinn.)
Nec sapiens ut parvulus fluctuai, ut circumferatur omni venlo doctriniB, sed manet perfectus in Christo, fundalus in Christo, fundatus charitate, radicaïus fide. (S. Ambr,, lib, ii, epist. {, Ad SiDiplicinni.)
Sacerdotes sincera; fidei pracdicatores, (Epist. Basil, diaconi, et monachorum ad imp. contra Nestor. ^ part. 11, concil. Ephcs.)
RccUe fidei custodes. (S. Cyrill. Me\.,Apolog. adThecd. imp., part, m conc. Ephes.)
Fidei magisiri. (Id. Comment. inJonn., lib. xii.)
Forma esse dcbemus caileris, non solum in opère, sed eiiam in fide. (S. Ambros., lib. ii Olftc, c. 19.)
Nemo magis ecclesiasticus , quam qui nunquam fuit lucrelicus. (S, Hier,, epist 62, Ad Theuphil.)
Fides abundans exigilui a pryelatis. ^S, Bern., Senens., De fidei unit. serm. 3, in fer. 2, Post Dom. in Quinquag., art. 5, c. 1.)
Pelrus aulem sibi esse argentum negat, sed esse sedicit Christi gratia divitem, esse fide ejus eivirlutc lOGuplelem. (S. C^priax-, De discipl. el liabilu vira.)
Dixerunl apostoli Domino: Adauge nobis fidem. (Luc, xvii, 5.)
Apud Deum plus habct loci qui plus ^iltulerit iw.u argenli, sed Ijdei. (S. .\u(;., Ilom. de cenlum ovib.,
Fides morlua , ficla, probata. Mortuam quidem Aposlolus définit eam esse, qu;c sine operibus est, id est, qu;Tî non operatur e\ dilectione, quasi non liabens anima ipsan» dilcctionem, 'pia vegelelur el niovealur ad opéra. Ficlam aiilom ego aibllrorvoeari fidem, ([ua; suscepta (piidem ex ciiarilale vila mo-r vcri inciioal ad bene operaiidum, sed non [lerscvorans déficit, e( morilur tautiuaui .iiiorliva: eo uliqurf sensu fictam dixerim nomiiiaiam, (|Uu vasa iiguli vo-.' camus lictilia, non qiiiauiilia non suut, quandiu du-
1101 FORMA CLERI. — PAKÏ. U. —
rant; sedquia fragiliacuni sint, diu minime durant, etc. Si persévérât, probata et porfecta censetur. (S. Bern., epi*t. 42, Ad Henricum Senon. archiep.,c. 4.) Curet igitiir servus bonus et fidelis fide servare non lifta ciiaritatem... pluris éoslimans aninne vitani quam corporis, minus horrens carnis mortem quam iidei. (Ibid.)
ART. ni. — Cur magna et qenerosa Mes in clcro rcquiratur (129) ?
Secto PRiMv. — L't populos in fide imtruat et cou-
(irmet.
Ego rogavi pro te, Pctre, ut non deficiat fides tua : et tu aliquando conversus, confirma fratres luos. (Luc. ixii, 52.)
Oportet ut in fide confirmemus, qui jam in Chrisluni crediderant, quos sanguine suo acqiiisivit, sincerosque adoratores effecit. (S. Cyrill. Alex., Apotog. ad Theod. imp., in Act. concH. Eplies., part, m.)
Prajcipuuni eorum sludiiun qui sacerdotio funguntur... primariusquc eorumdem scopus hic esse débet, ut in fide recta excellant, eamque populum sibi creditum fideliler doceant. (Jo.vn. Antioch. Epiât ad Xistum Rom. episc, Cyrill. et Maximian., m part. conc. Eplies.)
Sciatis quod non minimum periculum incumbit, si non hortati fueritis, fratres stare in fide inimobi. les. [Cler. Rom. Epist. ad cler. Cartliayin., inter Opéra S. C\-p.)
(Kianlum perniciosa res est ad sequentiumlapsum ruina pra^positi : contra utile est et salutare, cum se per firraamenlum fidei fratribus praibet imitandum. (S. Cypr. epist 2, Adpresbijt. et diac. Rom. couslit.)
(Sacerdotes) sensum nequaquam abjectum, humive repenlem aut ignavia victum, aut metu fractum obtineredebent; sed sublime velu t incedeiitcm, el quasi in monte collocalum, quo nimirum cximiam illam verorum dogmatum venustatem j-imari et inlrospicere, verbaque intrépide facere valeant. (S. Cyrill., Orat. ad Regin. de recta fide, init.)
Cum fides tam insigniter laîderetur... qui tandem tacere hic licuit? Annon ante tribunal Chrisli sistemur? An intempeslivi silentii ralionem reddituri non sumus? Praesertim nos qui ea de re hune in locum ab eo evecti sumus, ut quoe oportet prœdicemus. (Id., epist. 1, Ad Nestor.)
Ad nos attinet, conscientice convenit dare operam, ne quis culpa nostra de Ecclesia pereat. (S. Cyprian., epist. bo, Ad Cornel., contra liwrelicos.)
Cura, negotium apostolicis viris semper fuit, conslanli et publica perfecia; fidei prsdicatione conatus omnes oblatrantis haeresis comprimerc, et exposita Flvangeliorum veritate , perversitatem doctrinjc orraatis exstinguere, ne audientium mentes quadam labe conlaminans, contagium vilii adhaerentis inftigeret. (S. Hilar., Fragment, de conc. Ariminens.)
SçcTio SECUXDA. — lit hœreticis se fortius opponat. Fides, lorica et scutum. (S. Auc, in psal. xxxiv.y
(129) Vid. infra, tit. Forlitudo.
DE Pil/ECIP. CLER! VIUTUT. 1102
In omnibus sumentes scutum fidei, in quo possilii omnia tela nequissimi ignea exstinguere. {Eplies. vi, 16.)
Hoc tenctc scutum, hoc inimicis semper opponite, nusquam amovcalur, nusquam a latere vestro discedat : fide statc, fide certate. ( S, L.vupe.'ST. JuSTt- NiAN., De intcriori infliclu, c. 8.)
Nibil diabolica commenta sic reprimit, evadit pcricula, spcrnere facit sseculum, etc. {Ibid.)
Resistite fortes in fide. {I Petr. v, 9.)
Mancre apud nos débet fidei robur immobile, e« slabilis atque inconcussa virtus contra omnes incur sus atque impetus oblatrantium flucluum, velut pe trae objaeentis fortiludine, et mole débet obsistere. (S. Cypr., lib. i, epist 5 ad Cornel.)
Armani nos hreretici, dum nos putant sua comminatione terreri... NuIIus Dei sacerdos sic infirmus est, sic jacens et abjectus, sic imbecillitate humana; mediocriiatis invalidus, qui non contra hostes et impugnatores Dei divinituserigatur. (Id., Epist. 55, Ad Cornel. contr. hœretic.)
Melius est mihi in hoc saîculo mori, quam alicujus privati potenlia dominante, castam veritatis virginitatem corrumpere. (S. Hilar., fib. i, AdConstanî, Aug.)
Beaii Patres a Deo animi viribus acceptis, haïresium perversilati suo cujusque lempore exsistenti, sacerdotium objecerunt. (S. Cyrill., Apolog. ad Theodos. imp., part, m, concil. Eplies.)
Neque miruin providentissimum Christi sacerdotem fidei amore, ac studio incensum, tanta virlule decerlare, etc. (S. Coelestin., epist. 1, ad Cyrill.)
Sectio tertia. — Ut Ecclesiœ pacem et unîtatem cotiservet.
0 Timotliee, depositum custodi, devitans profanas vocum novitates, etc. {ITim. vi, 20.)
Dicit ei quod mala vitet, prœcipue illa quaî nata sunt coinquinare fidem. Cujus ratio est, quia sicut princeps ssecularis ponilur [ad custodiendam unitatem regni ; ita spiritalis ad servandam unitatem spiritualem. Paxaulem regni consislit in justitia, et illa ordinatur ad justitiam. Sed unitas Ecclesise est in fide ; et ideo principaliler monet ad custodiam fidei : Ego rogavi pro te, Petre, ut non deficiat fides tua , et tu conversus confirma fratres tuos. (S. Tii0M.,a"« I Epist. adTim., vi, 20.)
NuUa societas fidei et perfidia; polest esse. Qui cum Christo non est, qui adversarius Chrisli est, qui unitati el paci ejus inimicus est, nobiscum non polesl cohaerere. (S. Cypr., epist. 55 ad Cornel., contra hœretic.)
Sectio quarta. — ' Ut ipse inviclus et immobilis in fide, inter hwreticorum minfls et lormcnta de omnibus Iriumphet (130).
Per fidem vicerunt reyna,... obturaverunt ora iconum, exstinxerunt impetum ignis,... fortes facti sunt
(130) Vid'. infra, tit. /*«/it'n<î« et forlitudo..
il 03 ŒUVRKS COMPLE
/;i bcllo, castra verterunl extcrorum. (Hcbr. xr; vid. l.)tum captit.)
Isti sunt (sacerdotes sancti) qui fidem catholicam,si ita nécessitas poscat, menibroviim suorum lacera- Jione defendunl, pro qua tolis viribus retinenda, ainissis facidtalibus suis, cliam mori parali sunl. (S. PROSP.,lib. I, De vil. contemplât., c. 23.)
Convicia eorum non tiniemus : fustes, et lapides, et gladios non perhorrescimus... Necare non possiint, nisi eis Dominus necare permiserit. (S. Cypr., opist. 55 ad. Cornet., contr. hœretic.)
Fides famem non liniel... Didicit non rcspicerc \itam, quanto magisviclum. ( Tertul., De idoL, c. 12.)
Milites (Christi armati ad prselium fide pariter et vigore) \inci non possunt, mori possunt : et hoc ipso invicti sunl, quia mori non liment. (S. Cvpr., epist. 57 fl^y Cornet, iu exsilio, De ejus confesswne.)
Si ita est ut nequissimorum timealur audacia... 2 dura est de episcopalus vigore, et de EcclesiiC gulernandae sublimi ac divina poteslate, nec Clirisliani liitra, aut durare, aul essejam possumus, si ad hoc v?ntuni esl, ul perditorum minas atque insidiaspcrtimescamus. (S. C\pr., epist. 55 ad Cornet., contra hœretic.)
Quanto major gloria, offerre Doo acceptissimum munus, incorruplam fidcm... Adversus omncsdiaboli ttrrores tl minas mundi, animus immobilis perslal, quem fulurorum fides ecrta et solida corroborai. (S. Cypr., De exiiort. marlyrum, cap. ult.)
ART. IV. — Praxes.
Nobis curiosilate opus non est post Chrislum Jesura, nec inquisitione posl Evangelium : cum credimus, nihil desiderannis ultra credere. — Cedat curiosiias fidei, cedat gloria (humanae sapienlise ac rationis) suluti. (Tertlll., De prœscript.)
Nolo in suspicione h?ereseos quemquam esse palienlem, ne apud eosqui ignorant innocenliam ejus, (lissimulalioconscicntia judicetur, sitaceat. — Fides pura moram non palilur : ul apparuerit scorpius, illico conlerendus esl, — Non pudel Chrislianos et sacerdotes Dei, quasi de rébus ludicris agatur, verbis dubiis h;ererc, et ambiguas librare senleulias, quiluis loqucns magis quamaudlens decipilur. (S. Hier.ON., Epist. ad Pammach., Adv. error. Joan. Iliero- 9}lijm., iiiil.)
Fides pura et aperta confessio non quairit strophas et argumenta vcrborum. Quod simpliciler credilur, simpliciler confilendum esl. (S. HitR., epist. 62 Ad Theophil.)
Fides nostraîcollalioiiis eloquiis pnediceUir, pr;cdicata vcraciter teneatur , relenla iu pcuelralilius uostri pecloris illibata servelur. [Concil, Arelal. vi, aiiu. 813, Prœfdt. iu fin.)
Confirma in lide, quos vidoris insidiis appetitos, cura quos inspcxeris vulueratos, romovc qui non genliunt medicinam. (Coki.ismn., odMa.rimian. (in/i. Cunstantinop., in Act. concil. Kphra., part, m.)
Si Ecclesiam non audierit, sit tibi sicut elknicm et pnblicamts. {Maltli. xviii, 17.)
Ego si patrem, si malrem, si germanum adversum Cliristum audivissera isla dicenles, quasi rabidi canis blasphemantia ora lacerassem, et fuisset in primis manus mea super eos. (S. Hier., Ad Pammach., Adv. error. Joan. Hierosotijm.)
Usque ad mortem certapro jiistilia. {Ecctc. iv, 53.)
Tu quoque esto fortis in fide, et decorus in gloria, el probas te imitaloreniDei. (S. Berx., lib. m De consid., c. 4.)
Illa est fidei gcncrositas vera, ut Deo fidcliler serviat ; in solo ipso fiduciara gérai ; a fidehtale el fiducia fidelem se vocari cognoscat ; conscienlia cum bona, non loquacilale, nosse prsesumat. (S. Zeno Veron., Serm. de fide.)
