CAPUT XIV
De patientiaJ
ART. I. — Quid sil patientia.
Fructus Spiritus. {Gai. v, 22.^
Maxima \irtus animae. (S. Basil.. Admonit. ad filium spiritualem.)
Omnibus virtutibus exornatur. (|S.'Ephrem., De patientia.)
Radix omnium custosque virtulum. ( S. Grec, hom. 36 in Evang. Luc, c. xxi.)
Amica charitatis. (S. Zeno Veron., Serm. de patientia.)
Rerum omnium regina. — Quotidiana martyrum et mater et corona. — Prophetas provexil. — Christo aposlolos glulinavit. — Patientia et benignitas , prœcipua arma militise Chrisli. Prima sicut clypeus, secunda sicut gladius. (S. Bern. Senens., serm. 2 In Quinquages., art. 2, c. 1.)
OEUVRES COMPLÈTES DE M. TrONSON. I,
DE PR.ECIP. CLERI MRTL'T. 118«
Fundamcntum virtutum. (Petr. Blés., epist. 5!, .!(/ /{. nbbnt. de Fonlauis.)
Roligionis sanct;ic nulrix ; patientia in illo vcrnat. ( En\ob. episc. Ticin., dicl. 2, In dedicat. basil. ApostoL, loquens de sancto Laurentio Novaricns. episc.)
Fossa altaris Dei , in qua snperposila holocausta servantur. — Custos condilionis noslra;. (S. Grec, Pastor., pari, m, c. 10.)
Nos Doo commendal et serval. (S. Cypr., Debono patientiœ.)
Grandis medela anim». (S. Basil., Arfmomt. «rf filium spiritualem.)
Ego virtutem patientiaî signis et miraculis majorem credo. (S. Grec, Dialog., lib. i, c. 2; apud S. Bonav., lib. ii Pharetrœ , c. 53.)
Sedet in tlirono spiritus Dei mitissimi et mansuetissimi. (Tertull., De patient., c. 15.)
ART. II. — Quantum in clero necessaria.
Servum Dei non oportet litigare , sed mansueluw esse ad omnes , patientem. {II Tim. ii , 24.)
In omnibus exhibeamus nosmetipsos, sicut Dei nti~ nistros, in multa patientia , etc. (// Cor. vi , 4.)
Tu autem , o homo Dei ! hœc fuge : sectare vero patientiam , etc. (/ Tim. u , 11.)
Illos assumito qui sint mansueti ad patientiam. (S. Bern., lib. IV De consid., c. 14.)
Patientes estote , fratres, usque ad advenlum Domini. Ecce agricola exspectat pretiosum fructum terrœ , patienter ferens donec accipiat temporaneum , et serolinnm. {Jac. v, 7.)
Magis optamus et cupimus contumelias et injurias singulorum démenti sapientia vincere, quam sacerdotali licentia vindicare. (S. Cyprian., epist. 65, Ad Rogalian. episc.)
Videndum num et aliam virtutem animi habeat (anlistes). Ea est autem mortalibus bonorum omnium auctor patientia. (S. Chrysost., lib. v De sacerd., c. 16 )
Locus mus patientia est. (S. Ambros., lib. ( Offic, c. 21.)
Si persccuiiones veniunt, patientiam habeamus, etc. Quare?(3«Ja non est servus major domino suo. {Matth. X, 24.) Si enim me pcrsecuti sunt, et vos persequentur. {Joan. xv, 20.) Ita enim patientia ornari debemus, si ministri Christi esse optamus. (S. Auc, Adfratr. erem., serm. 57.)
Ad hoc praîlali constituli sunt, ut linguis mere- Iricantis injurias modeste et patienter excipiant. Sicut Paulus inlcr blaspbcmos (/ Tliess. m, 5) : Vos, inquit, scilis quia ad hoc positi sumus. (Petr. Blesens, ep. 100.)
ART. III. — Cur in clero necessaria sit patientia.
Sectio prima. — Ob exemplum Christi.
Patientia sua passus est (Christus), ut doceret patientiam nostrani. (S. Auc, serm. 9, De verb.
apost.)
OKUVi\fiS COMPLETES DE M. TRONSON.
Ipse pentlens in liguo, ul coniinendaret patienliani, non ostcndebai potenliain... sed nobis ulilius erat , qiiod patientiie pnebebalexeraplum. (S. Aie, tract. 5 in psal. cviii.)
(Irux non ad potentiœ documenlum, sed ad excniplura palienti* suscepla est. (Id., tract. 5 in Joan.)
Oninis Dei nativitatis sciiola, humililatis est oITicina, palientiae massa, virtulis agonia. (le, serni. 22, De icmp.)
Onines actus (Christi) ab ipso slatim adventu, paiientia comité, signanlur. (S. Cvprian., De patient.)
Nos Dominiis noster paiientia docnit. (S. Âuc, scrm. 127, De teinp.)
Utrumque es mihi, o Domine Jesu, et spéculum patiendi, et nierilum patienti : utrumque fortiter provocat, et vehementer accendit. (S. Laurent. Justin., De lignovit., tract. 5, 6.)
Qua; iracundia sanari polest, si paticntia Filii Dei non sanatur? (S. Auc, De acjone Chrisl. c. 1.)
Assimilatur Cbristo patiens, quod est gloriosissimum. Sicut enim gloriosum est militi déferre arma régis: sic et Christiano portare sligmata Christi. (S. Laurent. Justin.. De lifjno vil. tract. 5, c. 2.)
îlomo prius Christi imitetur patientiam, ut pervenlat ad polentiam. (S. Auc, tract. 43 in Joan.)
Sectio secunda. — Ob bona palienliœ (151). Patientia fidem munit. — Pacem gubernat. — Dilectionem adjuvat. — Humilitatem instruit. — Pœnitentiam exspeclat. — Exomologesin assignat.
— Carnem régit. — Spiritum servat. — Tentationes conculcat. — Scandala pellit. — Pauperem consolatur. — Divitcm tempérât. — Fidelem delectat. — Genlilem incitât. — Servum Dominu, Dominum Dec commendat. — Araatur in puero. — Laudatur in juvene. — Suspicitur in sene. — In omni sexu, in omni aetate formosa est. (Tertull., De patientia, c. 5.)
Ipsa est quœ iram tempérai. — Linguam frenat.
— Mentem ' gubernat. — Pacem custodit. — Discii)linam régit. — Libidinis impetum frangit. — Tumoris violentiam comprimit. — Coercet potentiam divitum. — Inopiam pauperum refovet. — Tuetur in virginibus bealam integritatem. — In vi duis laboriosam castitatem. — In maritatis individuam charitatem. — Facit humilesin prosperis. — In adversis fortes. — Contra injurias et conlumelias mites. — Docct deUnqucntibus cito ignoscere.
— Tentationes expugnat. — Pcrseculioncs tolérât.
— Passones et martyriaconsummat. (S. Cypr., De bono patientiœ.)
Sine ferre et martyr esse poteris, si pati(mtiam in aniino veraciter cuslodieris. (S. Bern., De modo benc Vivendi, serm. -iO.)
Virlutes per patientiam confirmanlur. Et vidua
(ir;2) Vid. ./«r. 1, S. Grec, Paslor., part.ji, c. 10;Zeno Voron., Serm. de patient.
est virtus, quam non patientia firmat. (Peïr, Blés., serm. 49.)
Nihil sic iram Dei et proximi miligat. (S. Laurent Justin., De ligna vilœ, tract. 5, c. 2.)
Mclior est vir patiens viro forti ; et qui dominatur animo suo, expugnatore urbiuin. Minor enim est Victoria urbium, quia extra sunt, quie subjugantur; valde autem majus est quod per paiienliam vincitur quia ipse a se animus superatur, et is semetipsum sibimetipsi subjicit, etc. (S. Gregor., Paslor., part, m, c. 40, et hom. 35 m Evang.)
Impossibile est ejus œstimare virtutem, cujus vinci Victoria est. (S. Zeno Veron., Serm. de patientia.)
Sectio tertia. — Ob mala impatientiœ (152)'
Matrix impatientia in omne delictum. — Diffundens de suo fonte varias criminum venas. — Omne peccatum impatientiae adscribendum, Malum impatientia est boni. (Tertull., De patient., c. 5.)
Pernicies cordis. (S. Basil,, Admonit. ad filiuni spirit.)
In adversis pusillanimus. — In bello facile capitur.
— In orationibus piger. — In actionibus improbus.
— In malitia invictus. — In quiète ac siientio impotens. — Probis adversatur. — • Profioientibus invidet. — Ad virtutem pervenire nequit. — In altercationibus vehemens. — In mandatis imperiosus. (S. Ephrem., De impatientia.)
Impatientia qûid est, nisi mens lubrica permotionibus crebris et rapidis se semper expugnans? — Animus infidelis. — Res sine substantia. — Negotium sine persona. — Mater criminum. — Curiositatis magistra. — Acumen temeritatis. — Auctor et magistra detestabilium malorum. (Zeno \eron., Serm. de patientia.)
Sectio quarta. — Ob officia cleri.
Patientia prœlato necessaria maxime videtur. Primo, propter multipliées curas, occupaliones, et labores. 1° Cura continua urget eum tam de spiritualis providentia disciplina, quam de corporalis subsidii provisione. 2' Occupationes varia; tam ex domesticis curis, quam extraneis causis. 3° Ex his labores plurimi crescunt, discursuum, vigiliarum, tractatuum.
— Secundo, patientia prœlato necessaria, pro tarde profcctu illorum, in quibus conlinuo faligatur. 1" \'idet enim paucos eerum proficere. 2" Videt post, quia per multos conatus sues, ea quœ multo labere, in modico jam emendari cœperaut, ex facili iteruni dilabuntur. 3" Propter pUircs didicidtates et obslacula, quasi in desperationein tendcre fructum laboris sui, sicut qui multum seniinavit, et pauca conspicit oriri. — Tertio pra'hUo, patientia necessaria, jiro ingratitudine illorum pro quibus tanla sollicitu- (Hiie laborat. 1° Vix unquani eis satisfacit qnin semper conqueraiitur, et sx-pe pcrplexus est an delieal
(L53) Vu/. S. Grec, Paxior., part, m., cap, 10; Zeno Veron., Serm. de tmlicnt.
