FORMA CLEP.I. — PARS II
ceilerc, etc. 2"* Quod iiivertunt ei plurima qiuc facit, el inlerpretanlur ad delorius ; ol super lus visitant euu), el luuniiuianl, et accusant, et detrahunt, etc. 5" Quoi etiani in faciem quidam résistant ei, concitanl allos, astute inipediuni ne possit perlicere quic débet, etc. (S. Bonav., De sex alis scrapliim, c. 5.)
ART. IV. — Praxcs patienîiœ
Sectio prima. — Verœ palicntiœ praxcs amplectendœ.
§ I. — Adversa sustincre (155).
Vi-a Christianismi. (S. Macah., hom. 15.) Mysleria Christianai religionis iniplent. (k)., hom. 16.) Baptisma ignis et spiritus. (Id., hom. 20.) Eorum fructus, thronus est — Via regni. (S. Basil., Seleuc. episc, hom. 24.) Saiularc pharmacum. (S. Gheg. Naz., orat. 12.) Forti viro coronoe sunt. — Invalido inliruulates. (S. Ambros., lib. II De Abraham., c. 4.) Christus aûlictiouis societate ornatur. (S. Grec.
Naz., hom. 28.)
Est qua^dam arbor, quic cum cseditur, virel : sic
sapientiie studiosus. Florct enim inter cruciatus, vi-
lae molestias virtutis segetem existimat, in advcrsis
gestit et gloriatur, atque in diversis rébus, idem
semper suique simihs permanet. (Id., orat. 28,
iiuiu. 25.)
Deus liictam considérât, hortatur ut pugnes, et adjuvat ut vineas. — Et certantem inspectât, et de- (icientem sublevat, et vincentem coronat. (S. Auc, in psal. XXXII, conc. 1.)
Deus cor quaerit, cor inspicit. Intus testis, judex, approbator, adjutor, coronator. (le, Enarr, in psal. cxxxiv, enarr. 1.)
Tribulationes glorificant Creatorem, compellunt ad Peum accedere noientem, erudiunt ignoiantèm, cuslodiunt virlutes, protegunt inlirmautem, excitant torpeutem, humiUant superbientem, purgant pœnitentem, cum Deo sociant laborantem, débilitant impugnantein, coronant innocentem. (S. Laurent. Justin., De ligno vit., tract. 5, c. 5!)
Est martyrii genus in quotidiana sui corporis afflictione, illo nimirum quo membra cxduntur ferro, horrore quidcm initius, sed diuturnitate molestius. (S. Bern. Flores., c. 159.)
§ II. -r- Probra et calumnias pati. {Hebr. xii; Jac. i.) Beali estis cum maledixerint vobis hommes, etc. (3/aM/j.v,l l.) Discipulos suos non audiendo maledicta, sed audiendo ac (ortiter sustinendo, et persecutores suos ipsis operibus arguendo , vult esse roonitos. (S. Chrysost., hom. 15 in Matth. v.)
Apud Christianos non qui patitur, sed qui facit contumeliam, miser est. (S. Hier., epist. 77.)
Sancti viri nec sustinere falsa per infirmitatem metuunt, nec laesi unquam a veritate conlicescunt. — Mens sanctorum in hoc tentationum praelio el munila patientiae clypeo, et gladiis amoris accincta, ad perferenda mala sumit fortitudinem; et ad repre-
- DE PR^ECIP. CLERl VIUTIT. 1190
hciulondabona exorcet benignitatcm, etc. — Unde et iniU's Dci adversitatis bcllo deprehensus, et scutuiu palient+ai débet anleferre ne pereal ; et ad praedicaiulum promplus, amoris inlefre jacula ul vincat. (S. GiiEG., lib. VIII Moral., c. 1.)
Non potest constauler et utilitcr recta docere, qui non novit despectiones œquanimiler lolerare. (Barthol. a M.vinvRiB., SlimuU pastor., part, ii, c. 8.)
Patientia vera et perfecla est, cum quis sustinet patienter injurias, non solum cum rcus est, sed etiam cum innocens est. (Albert. Magn., Paradis, animœ, c. 4.)
§ III. — Pcrsecuiiones et morlem libenler ferre.
Vulnera quai pro Christo accepimus, non sunt vulnera, quibus vila amittilur, sed propagatur. (S. Ambros., lib. 5, epist. 52, Orat. in Auxenl.)
Sanguis Christi pro servis pretium est, prosponsa pignus. (S. AuG., in psal. cxxii.)
Non sunt condigna) passiones hujus temporis ad praileritam culpam quoe remittilur : non ad prycsentcm consolationis gratiam quaî immitlitur ; non ad futuram gloriam quae promillitur. (S. Bern., De convers. ad cleric, c.Ml.)
Nec terreant Crucifixi hœredes mortis supplicia; sed pascanl, et reficiant maluratœ resurrectionis laetabunda solemnia. (S. Cypr., Serm. de cœna Dom., loquens de marlyribus communicaniibas ante martyrium.)
Siiuus ut incudes; quamvis caedamur, non cedamus, nec notas in nobis admitiamus relaxationis. (S. Ephr., De patient.)
§ IV. — Peccatorum infirmitates tolerare, ac conversioneni patienter exspectare.
Debemus nos firmiorcs, imbecillitates infirmiorum sustinere. (Rom. xv, l.j
Quos ad forlia trabere nitimur, eorum necesse est ut infirma toleremus, quia nec jaceaiem erigii, nisi qui status sui rectitudinem per compassionem flectit. (S. Gueg., lib. vu Moral., c. 6.)
Perpetienda sunt vilia multitudinis ul curentur : et prias loleranda quam sedanda est pestilenlia. (S. AuG. Vemoribus Eccles., lib. i, c. 52; S. Bonav., lib. II Pharetr., c. 55.)
Suslinent œquanimiter ul infirmos, quos emendare non poiuerinl castigatos. (S. Prosp., De vila conlempL, lib. ii, c. 5.)
Paulus cum dicetet (/ Cor. xiii, 4) : Charitas patiens est , illico adjunxit : Beniyna est. Videlicet ostendens, quia quos ex patientia lolerat, amare etiam ex bcnignitate non cessai. (S. Greg., Pastor., part. III, c. 10.)
Patientia vera est, quaî etiam ipsum amat quem portai : nain tolerare et odisse non est virtus patientiae el mansuetudinis, sed velamentum furoris. (S. Greg., hom. 17 et 20 in Ezecli.)
Sectio secunda. — Falsœ patientiœ praxes fugiendœ. Magna virtus palienliae, sed non hanc libi ad ista
(lai) Virf. infra, lit Fortitudo.
optaverim. •Inlcrdum impatientem esse probabilins. Tu ne appmbes illorum palienliam, quibiis Paubis dicebat (// Cor. \i, 19): Ubenler $uffcrùs iusipientes, cum sitis ipsi sapientes. Nisi fallor, ironia erat, et noHlaus, etc. Knde etsubdens (/6irf.,20) : Suslinelis enim, iuqidt, si quis vos in servilutem rediyit. — Non bona patieniia, cum possis esse liber, servum te pennittcre fieri. (S. Bern., De consid., lib. i, c. 3.) Suslinelis enim quod vos in servitatem redigant, quod dévorent, quod accipiant, quod super vos exlollanlur ; quod eliara in laciem quandoque vos cxdant, etc. An haec palimini ut in patientia vestra possideatis animas veslras, etc. î Toleratis hcec ut voluntatem Dci faciatis ? Non utique ; sed ut veslram voluntatem propriam impleatis ; ut carnisvestrae licentius curam geratis ; ut pueris vestris et parentibus commodius provideatis, etc. Propter hoc palpatis principes, et potestates tenebrarum barum, tam homines quam daemones. ( Id., Scrm. ad paslores-, in synod.)
CâPUT XV.
De vrudenlia, seu discreiîonc.
ART. I. — Quid sit pruaentia, seudiscretio.
Rerum agendarum , omittendarumqiie cognitio. (S. Basil., in princip. Proverb.)
Appetendarum vitandarumque rerum scientia. (S. AuG., De liber, arb., lib. i, c. 15.)
Rerum bonarum, et malarura, et neutrarum, id est indiflerentium scientia. (Id., lib. lxxxiu Qtiœs.ion., q. 31..)
Est amorbene discernens ea quibus adjuvelurin Deum, ab iis quibus impediri potest. (Id., De moribus eccles., lib. i, c. 15.)
Omnium virtutum generatrix, eustos, moderatrix est. (Cassian., collât. 2, cap. 4.)
Lucerna animae. (S. Chrvsost., in Psal. xiii.)
Reginacogita'.ionum. ( Ibid.)
Moderatrix elauriga virtutum. (S. Bern., inCunt. serm. 49.)
Ordinatrix affcctuum. (Ibid.)
Morum doctrix. {Ibid.)
Oculus et lucerna vocatur in Evangelio... coquod cuncta quae gerenda sunt, providcat atque perlustret. (Cassian., collât. 2, c. 2.)
ART. H. — Quod prndcntia, seu discretio maxime in clero necessariu.
Gralia ejus super abundavit in nobis in omnisapientia et prndcntia. {Epltca. i, 8.)
Oportcl cpiscopurn esse prudcntetn. (/ Tim. m, 2.)
Quod infort prudentem, exchidit eos qui sub nomine simplicitatis, excusant stultitiam sacerdotum ; nisi enim ccrebrum sanum fuoiit, oninia mombra in vitioerunt. (S. IIif.r., cpist. 83, Ad Occanmn.)
Qui episcopus ordinaudus est, anlca examinctur, si nalura sit prudens. (D. 23, cap. Qui episcopus.)
Sic oportet per innocentiam vita* esse simpbceni, ut tamen cum simplicitate \\lx oporteat esse prudentem. Sancta rusticilas sibi soli prodesl. (S. Bern., De modo bene vivendi, c. 5G.)
Quis est senus fideUs et prudens ? Rem fidelem proponit, sed rarissimam... Si fucrit lantum quis fidelis, laicum quidem facit ; sacerdotem autem non facit, nisi fuerit fidelis et prudens. (S. Curysost., hom. 51, Op.imp. in Mattli., c. xxiv.)
Providum débet esse judicium sacerdotale. (S.Ambros., lib. I, epist. 5.)
Rara prudentia prœditum eum esse oportet, qui administralionisislius curam in se suscepit. (S.Curvsost., lib. ni De sacerdot., c. 7.)
Hujusmodi magislros in quibus tantorum periclitatur salus, maxima dccet poUere prudentia. (S. Chrysost., hom. 15 in Mattli.)
In Aaron pectore ralionale judicii {Exod. xxviii, 15.) Quod bene ralionale judicii vocatur, qui débet rector semper siiblili examine bona malaque discernere, et quaivel quibus, quando vel qualiter congruant, studiose cogitare. (S. Grec, Pastor., part. c. 2.)
Pctro curam ovium crediturus, prius ejus studuil probare benevolentiam. Probavit et prudentiaiû. (S. Bern., epist. 42, Ad Henric. Senon., c. 1.)
Non accedet ad offerendum dona Dei liomo cœcus. (Lei'?7.xxi, 18.)Ineptusestigitur ad sacerdotium, qui spiritualiter caccus est, id est, plane imprudens, et animo ac mente vitiatus. (S. Cyrill., De adorât, in spir. et verit., lib. xii, qui est De sacerdot., init.)
Quidquid obtuleris, sacrifiai sale condies.[Levit. ii^ 13.)
Sale sacrificium aspergebatur, qua figura significabatur, prudenter nos Dec dicare debere. In omni dono offeretis sal, id est, omnis oblatio tua sit prudens. (S. Cyrill., De adorât, in spiritu et verit., lib. XII.)
Qui habuerit maculam, non offerat panes Domino Deo siio, nec accédât ad ministcrium ejtis... si parvo naso. {Levit.xw, 17, 18.) Parvo autem naso est, qui ad tencndam mensuram discrelionis idoneus non est... Rectc ergo per nasum discrelio exprimilnr, per quam virtutes cligimus, dclicta reprobainus. Unde et in laude Sponsae dicilur {Cant. vu, 4) : Nasus tuus sicut turris quœ est in Libano. (S. Grec, Piistor., pari, i, c. 11.)
Chrisli doctrina, sominariumprudentiai. (S. Beun., scrm. 22 in Cant.)
Qui nonmiscel pnidentiam simplicitati, secundum (|Uod ait prophcla (Ose. vu, 11) : Coinmba est seducta, non liabens cor. Ideo est coliimba, quia sinil)lcx; ideo aiitom non Viabct cor, (piia non iiabelprudcnliaui. (li>., De modo bene vivendi, c. 56.)
(155) Vid. S. Grf.<;., pari, vi, admonil. 12.
