CAPUT XXXIX

Kiaminator qua ratione laid principes ab ecdesiastica auctoritate deposlU fuerint.

1* Patetepiscopos, perinde ac summos pontifices, id sibi juris tribuisse , ut principes laicosdeponerent. Zacharias quidem Papa , consulentibus regni Franciae proceribus, respondit, hune esse regem babendum, qui regio munere ad publicam utilitatem perfungebatur, omisso eo qui regiam potestatem nuilam exercebat; scilicet Pipinum Chiiderico inerti et imbecilli esse praeponendum. Verum Zacharias id tantum consulentibus respondit, ut praecipuus doctor et pastor, qui consciencise casus singulares ad ponendas in tuto anûnassolveretenetur.

Verum Francicae gentis episcopî Ludovicum Pium , suadentibus liberis, ad pœnitentîttm ordinem mox ita obligaverunt , ut in eo humili etabjecto statu, jam non videretur dignus, qui habenas imperii ^nereposset. In hoc autem ab episcopis, plus quam a summopontifice, metuendumerat principibusiaicis, quod episcopi adstabant ut primi inter regni proceres , in quibuseumque regni deliberationibus et comitiis; pontifex vero, proculpositus, nihil nosse atque adeo statuere poterat , nisi ab ipsa gente ultro consultus.

Postea vero sensim catholicarumgentium haec fuit tententia animis alte impressa, scilicet supremam

potestatem commitU non posse nisi principi catholico, eamque esse legem sive conditionem tanto contractui appositam populos inter et principem, ut populi principi fidèles parèrent , modo princepa ipse catholicae religioni obsequeretur. Qua lege posita, passim putabant omnes solutum esse Yincuium sacramenti fidelitatis atota gente praestito, simul atque princeps , ea lege violata, catholicae religioni contumaci animo resisteret.

Tum vero moriserat, ut excommunicati piorum omnium sodetate privarentur, et sola ope ad vietum necessaria frui possent : unde nihil est mîrum , si gentes catholicae religioni quam maxime addictae principis excommunicati jugum excuterent. Eaenim lege sese principi subditas fore pollicitae erant, ut princeps ipse catholicae religioni pariter subditus esset. Princeps vero qui oh haeresim , vel ob fadnorosam et impiam regni administration em ab Ecclesia excommunicatur, jam non censetur plus Ole princeps, cui tota gens sese committere voluerat : unde solutum sacramenti vmculum arbitrabantur. Praeterea canonico jure 8an<2^tum fuit, ut ii censerenturhaeretici,aut saltem haereticae pravitntis valde suspecti , qui excommunicati ab Eoclesia, intrarcertum tempus absolutionem excommunicationis débita submissione non consequerentur. Ita principes qui in excommunicationis vinculo contumaces jam obsordescebant, ut impii Ecclesiae catholicae contemptores , atque adeo haeretici habebantur. Hos autem , tanquam a contractu secum inito déficientes, exauctorabat gens sua. Porro hoc erat hujus moris temperamentum, quod ea depositio non fieret, nisi consulta prius Ecdesia. Si quid vero principibus metuendum erat , id certe non ex Ecdesia , hune morem mitigante pro sua benignitate et sapientia , sed ex aoerrimo gentium studio ad tutandam catholicamfidem, metuendum fuit. In ea autem disciplina, quae multum viguit, nulla est Ecclesiae doctrina quae in dubium vocari possit : sed solummodo agitur de placito, quod apud omnes catholicas gentes invaluit, nimirum ut saecularis auctoritas noncommitteretur principi, nisi ea certissima lege, ut ipse princeps catholicae religioni pw omnia tuendae et observandae incumberet.

Itaque Ecdesia neque destitaebat, neque insti« tuebat laicos principes, sed tantum consulentibus gentibus respondebat , quid , ratione contractus et sacramenti, conscientiam attineret s Haec nonjuri^ dica et civiUs , sed direcUva tantum et ordinativa potestas^ quam approbat Gersonius.

I NeadalienomsensamdeloiqueantiirluBeFfliiélooUwtei Bedulo attendaB hujusce Dissertationii cap. XL, xu et aeq

{EdiL Fen.)