AUCTORITATE. CAP. XL
Ita Zacharias , ut veteres annales narrant , populo F)rancorum consalenti respondit expedire ut Pipinus, quipotestate^regia utefHUur, nominis quoque Hgnitatefrueretur.
Ubi vero InnocentiuaHI Raymundum Tolosanum comitem deposuit, ita locutus est < : « Quia vero no- « velia plantatio adhuc indiget irrigari, sacro con- « sulto GOBcilio , ita duximus providendun) , ut Ray- « mundus Toiosanus oomes , qui culpabilis repertus « est in utroque, nec unquam sub ejus regimine terra « possit in fidei statu servari , sîcut a longo tempore « eertis indicîis est oompertum, ab ejus dominio, « quod utique grave gessit, perpetuo sit exclusus , « extra terram illam in loco idoneo moraturus, ut « dignam agat pœnitentiam de peccatis. » Tum Toosœ comitatus ad comitem Montisfortis translatus est. « Fuerunt autem aliqui, etiam, quod est gravius, n de prselatis, qui negotio fidei adversi, pro restitu- « tione dictorum comitum laborabant ; sed non « prsvaluit consîlium Achitophel , frustratum est <« desiderium malignorum. Dominus etenimPapa, « approbante pro majori parte et saniori sacro sancto « concilio. In hune modum ordinavit, etc. *. »
His vocibus omnino constat, 1*" suo comitatu dejectum fuisse Raymundum, eo quod essethaereticus, neque gens catholica unquam praestitisset fidelitatis juramentum haeretico principi , qui catholicam fldem exstirparet; 3? banc Raymundi depositionem factam esse non a solo Papa, sed a Papa una cum concilie pronuntiante. Hoc enim in conciiiis solemne fuit , ut si pontiûcis persona adesset , tum ipse tanquam et os totius Ecclesiœ pronuntiaret sententiam a concessu confirmandam. Quae quidem forma evidentissime demonstrat quanta sit hujus capitis ecclesiarum auctoritas, quae exnomineonmium aliarum définit. Itaque Raymundus ab Innocentio, êcuTO consulto concilio , necnon et approbante pro majori parte et saniori sacrosancto concilio, depositus est. Unde infères concilium perinde ac pontificem destituisse Raymundum, et Montisfortis comitem instituisse : scilicet a toto concilio declaratum est juramenti vinculum solutum esse ob impietatem et haeresim de qua convictus erat Raymundus. Hinc perspectum habes quam apposite Petrus de Marca , Parisiensis autistes doctissimus , dixerit , nihil esse Gallicanis libertatibus magismetuendum ex apostolica sede quam ex concilio generalî.
Hoc idem videre est in exemple primi Lugdunensis concilii , contra Fridericum II imperatorem ha-
I C<mca. Later. îf^, t. XI. p. 334.
a Pet raU, Sam. BêU Mb» cap. Lxxxm, clL ibid. p. U4.
biti. Ita pronuntiat Innocentius IV > : « Nos itaqut « super praemissis et cumpluribus aliis ejus nefan- « dis exoessibus, cum fratribus nostris et sacro con- « ciliodeliberationeprœhabitadiligenti, cum Jesu « Christi vices immeriti teneamus in terris, nobis- « que in beati Pétri apostoli persona sit dictum : « Quodcumque ttgaveris super terram y etc. me- « moratum principem qui sese imperio et regnis , « omnique honore ac dignitate reddit tam indi- « gnum , quique propter suas impietates a Deo ne « regnet vel imperet est abjectus, suis ligatum peo> « catis , et abjectum , omnique honore et dignitate « privatum a Domino ostendimus , denuntîamns , ac « nihilominus sententiando privamus; omnes, qui « eijuramento fidelitatis tenentur adstricti, a jura- « mento hujusmodi perpetuo absolventes , etc. »
1« Transalpini d icturi sunt pontiflcem ita pronuntiavisse , sententiando privamus , eo quod pontifices contendant Francum et Germanicum recens hoc Romanum imperium, sola pontificia auctoritate fuisse institutum , atque adeo hoc imperium esse feudum Romanae sedis.
T Innocentius ait, sententiando privamuSf in hoc scilicet , quod absokoimus omnes qui ei jura^ mentofideUtatis tenentur adstricti. Idem est pror- 8U8 ac si diceret : Dedaramus eum ob facinora et impietatem indignum esse qui gentibns catholids prsBsit : dedaramus oontractum ab Imperatore palam violatum, jam populos Imperii non adstringere; quandoquidempopuli nonnisi pactis conditionibus subesse et parère volunt.
S"* In hoc Innocentius exercet potestatem a Christo datam : Quodcumque ligaveris siq^er terram, etc. videlioet ut Fridericum UgeUumpeccatis , et populos juramento fidelitatis solutos dedaret.
4'' Asseverat id a se fieri, cum fratribus et sacro concilio ddiberatione pnehabita diligenti. Itaque deliberavit et annuit concilium; hoc asseverat pontifex , neque diffitetur concilium. Ipsa sentenlia in concilio lata est : sacro prœsente conctUo in»criptaest; neque reclamavit concilium : imo sententia actis inserta est.
GAPUT XL.
Triplex assignatur causa cur dispatatum Aient ad temperandam sedis apostolicœ auctoritatenu
Prima dissensioniscausa fuit luctuosissima dtssensio pontifices inter et principes iaicos. Dissimulari non potest Transalpines quosdam dixisse , ad pon-
^.Senient. eont. Fiide, Imp. ab Innoe, IF, in Coneil. Lu§d, l lata; GODCU. t. xi, p. 646.
DE SUMMl PONTIFICIS
tificem ex insUtutione Christi pertioere, ut reges instituât et destituât ad arbitrium. Christus , inquiebant, est princeps regum terrœ, rex regum , et domiaus dominaotium : Papa vero est in terris Christi vicarius : unde, Qiristi vices gerens, potest et regibus imperare. At vero Bernardus Eugenium pontificem ita compellabat* : « I ergo tu, et tibi usurpare « aude aut dominans apostolatum , aut apostolicus « dominatum. Plane ab alterutro prohiberis. Si .« utrumque simul habere voles, perdes utrumque.» Dum aliéna principum ssculi potestas Ëcclesiae tribui visa est , propria sensim est amissa. Hinc odiosa facta est pia base et materna auctoritas, quse amorem et fiduciam omnium olim sibi conciliabat. Haec eadem potestas, quœin Leone, aut Agathone, aut Gregorio Magno blanda et chara fuit , in Gregorio Vn et in Bonifacio VIII exterruit gentes. Si utrumque simul habere voles , perdes utrumque. Hinc certe sensim imminuta est spjritualis auctoritas, dum temporalem sibi arrogare videbatur.
Secunda mali origo haec fuit; scilicet inextricabile illud, et numquam satis deflendum schisma, quod ad Constantiensem usque synodum perseveravit. Tum certe necesse fuit utrumque pontificem incertum judicio concilii subjicere, ut, destituto utroque, tertius certus pontifex institui posset. Tum primum disceptatum fuit quid capiti Ecclesi» debeatur necne, quid corpori caput, quid corpus capiti debeat. O pessimam disputationem , qua eivilis intra Ecclesiœ septa tumultus exarsit , qui nec etiamnum extingui potest. Hinc Cisalpini critici suspectam et exosam habent matris ac magistrae Ecclesiœ auctoritatem. Hinc et trans Alpes insanavisse constat Antonium de Dominis et Paulum Sarpi. HincMaimburgius non est veritus dicere « sub alternam esse hujus «( sedis jurisdictionem , a qua , veluti a Castelieto « Parisiens! , appellare liberum est. »
Tertia tanti luctus causa hddc est, nimîrum concessio regibus facta ut episcopos ad arbitrium eligant. Neque certe sperandum est omnes reges instar Ludovici Magni ita pie ac temperate sese gesturos,ut in antistibus eligendis Ecclesiœ colendaepotissimum oonsulant. Plerique reges ita erunt afifecti, ut homines aulicae gratis cupidos, malis artibus studentes, atque theologiœ ignaros^ piis et doctis quibusque anteponant. Jamvero episcopi eo loco positi sunt, ut nihil a sede apostolica nec sperent, nec timeant, omnia vero ab auiico regum favore exspectent. Unde nulla feresocietas initur, qu» pastores pastorum principi devinctos teneat. Jam fere nulla est episcoporum consultatio, qu» olim tam frequens erat; nulla fere sedis apostolicae responsio,
* Jh Qmtider. Ub* II, cap. vi, n* il.
quœ, ut olim, tum de flde tum de morum disciplina et canonum interpretatione absque ulla ambîguitate nos doceat. Occlusa videtur via oommercii caput inter atque membra olim continui. Qusquidem infelicissima rerum spiritualium eonditio , quid pr»sagit pro futuris temporibus, si minus pii principes aliquando régnent , nisi apertam Gallicans gentis defectionem a sede apostolica? Quod in Anglia contigit , hoc idem apud nos eventurum valde metuo. Hoc pertendit immensa aulicorum potentia; hoc mercenaria episcoporum servitus; hoc efCraenata criticorum audacia, quae in sacrarum iitterarum stu* dia serpit ut cancer.
