APPENDIX

AD DISSERTATIONEM

DE

SUMMI PONTIFIdS AUCTORITATE.

MONITUM EDITORIS.

Jam pubUei joris fiictilm ftierat secondum hujus odlectioDÎfl Yotumen» cum inter auctoris noetri manuscripta quatuor Epistolas latino idiomate conscriptas deprehendimus, quas, tanquam praecedentis Disserlationis naturalem Appendieem, eidem adjungere visuni est. In his prolecto, DOD solum iUustrissimi auctoris de tanti roomeoti quae&Uone opioio magîs ac magis eyolvitur; sed exiinium iosuper continetur spécimen cautionis illius , quam , in ads^ truendis iidei dogmaUbus , profanaque haereseos novitate debcOanda, nunqoam non adhibere débet Tir theologus; jta Tidelicet ut omues schoke opiniones argumentis suis intactas relinquat. Nfc minori admiratioiie digna Tidebitur nobilis iUa loquendi llbertas, qua Gallicaous praesul, cardinales licet , ûitimosque summo Pontifici consiliarios allôquens, ipsoruni animis altissirae infixa impugiiat praejudida, fidei pariter incohimitatem , et christianœ reipublic» tranquiUitatem bedentia.

Cardinales nonnulU, simul ac theologi quidam ultra montaniytamarchiepiscopoCameracensi quam cœteris pra;su- Ubus Gallicanis vitio vertebant, quod, in Pastoralibus vus contra Casum Conscientiœ Documentis, Ecclesiœ tantum if\fallibHiiate niterentur, in/allibilitatetn vero tanctœ sedis omnino allèrent. Ipsimet summo Pontifici , bac de causa , improbatum (uisse Cameracensi arclUepiscopi Documentum pastorale 10 februarii 1704 datum, certior illepaulo post factus est, tumex quoruradam privatorura , tom praesertim ex Intemnntii Bnixellensis epistolia ' . Quinimo sub idem tempus rumores quidam ferebant episcoporum Camusentis Noviomensisque Mandata , pra&* tensi Ûliiis Tîtii obtentu, prohibitorum librorum Indici mox mserenda esse * ?

Eo pnccipue spectant quatuor hujus Appendicis Episloi» , ut Ecclesiœ paci adêo infensa prœjudkiorum nubila discutiantur. Duae quidem priores , diebus maii 1 2 , augusti ▼ero 25 anni 1704 datse, eminentissimo cardinal! Grâbrielli inscribuntur, quocum per litteras sœplssime coUoquebatur ; et cujus întenrentu de negoUis ad Ecdesiae bonum perti< nentibus cum ipso Clémente XI , pontifice maximo, conferre solebat archiepiscopus Cameracensis. Hœc autem potissimum ad causœ suœ defensionem argumenta urget clari&si-

' Factum iUud narrât ipse Cameracensis , in pruamio Eplst»ln secund» AppendieU hujus. i Vide exordium prioris £pistols.

mus auctor : in dogmate cathoUoo adversus novatores adstruendo, semper abstrahendum esse a quiestionibus scholarum Ubertati permissis ; Romani Pontificis infallibilitatem a nuUo hactenus çoncilio nec summo Pontifice definitam fuisse ; celebriores catbolici dogroatis defensores , ac Bossuetum praesertim , in scripUs adversus protestantes editis , tantoque plausu ubique terrarum exceptis ; de infallibilitate illa oirôiino siluisse; qusestionem denique cum jansenistis agîtandam in eo non esse, an summo Pontifici Tel conciliogenerali tribuenda infallibilitas, illud yero unice quœri, an tribunal infallibile, ab ipsismet novatoribus agnitum , in dogmaticis textibus approbandis vel damnandis inlallibilitatem suam exerceat. lisdem argumentis amplius evolvendis confirmandisque impenditur Epistola tertia, eminentissimo cardinali Fabronio inscripta.

Quarta denique, ad praelatum cardhialem Gabrielli rursus directa, loquendi modum a clero Gallicano, in comitiis anni 1705, pro açceptanda constitutione Vineatn Domini t adhibitum vindicat. Niminim Gallicanos prspsules, banc bullamacceptando, jus sibimetipsis tribuisse judicandi de quaestionibus ab apostolica sede jam diremptis , aperte conquerebatur summus Pontifex. Has ergo querelas ut comprimât Cameracensis, in priori quidem Epislolœ 8un> paragrapho, sedis apostolicse jura, apud orth(>doxos theologos unanimiter admissa , nitide exponit ; ex quibus obiter colUgit minime desperandum de conciliandis in temperata quadam sententia Cisalpinis Transalpinisque doctoiibus ; quemadmodum in speciali dissertatione mox fusius ostendere sibi proponit. Hac data occasione, Disserlationis illius scopum exponit , pnesentem Appendieem immédiate prœcedentis , et eut adomandœ mentem suam paulo pofit applicuit. In altero ejusdem Epistolae paragrapho, ex iisdem principiis coUigit, episcopis quidem, utpote Romani Pontificis jurisdictioni divina insUtutione subditis , minime jus inesse sedis apostolicae judiciiun examinandi, reformandi Tel convellendi : ad eos tamen pertinere ut, in acceptando sedis apostolicœ judicio, cum eadera pronuntient per modum judicii , testantes nempe judicium illud cum singularum ecclesiarum traditione prorsus convenire. Has porro assertiones probat doctissimus prsesul , tum ex constanti omnium sœculonun praxi , tum ex ipsa œcumenicorum conciliorum historia. lUud autem prœcipue n6tatu dignum est , huic Cameracensis doctrine prorsus consentaneam esse satisf^toriamEpistolam ad Clemcntera Xî, pontificem maximum , lo martii 1710 directam , prapcipuo* rom antistitum Domine , qui jam dictis comitiis anni 1705 adfuerant * .

Qnamyis in utraque posteriori Epistola nec dies nec annus apponantur, ex earum tamen série constat exeunti anno 1706, vel ineunti 1707 utrainque kdscribendam esse. Utriusque siquidem proccmiura, posteriorisque paragra* phua ultimus, aperte indicant aliquot mensibuseas fuisse conscriptas post alteram epistolam San-Pontianl episcopi ad Cameracensem archiepiscopum , 22 maii 1706 datam '.

Non omnes quidem adversarios suos ad sententiam suam reduxit Cameracensis. Horum vero censuram abunde compensavit summi Pontificis sufTragiimi , ci^us prudentissimum pariter sagacissimumque ingenium non poterat quin iis rationibus permoveretur, quibus tum sui ip-

< De his consulantnr P. d^Avrignt MewumaUa chronologica, njttlil 1706; necoon D'ARCEfiTiié , ColUcUo Judi» ciarum de novit erroribut, t. ra, part ii, p. 467 et seq.

* De hac Gameraoeuiis disceplatiooe cum SancU-Pontfi ppi*^ copo conaulatur Fenelon. Historia, llb. v^ n** 6; mmon {q Oper. t. X, Monitum cditorit, n' 10 , p. UvUJ et^fj..

DE SUMMI PONUFICIS

aDitsIitiiiii ^gndi