VIII. Solimasculi jus palriœ potestatis habere possunt
Nam Feminarum liberos in familia earum non esse palam * est ; quia qui nascuntur, patris non matris familiam sequuntur *. L. 1%, § 1, ff., de Verb. signif., Gaius, lib. 16, ad Edict. provint.
Aht. IX. — Quomodo acquirebatur patrla potestas In uxores , muras,
pronurus.
IX. Âcquirebat vir jus patriœ potestatis in uxorem suam tribus modis , Farre seu confarreatione, Coemplioney et Usu *.
1Hic dicuntur Maires familias , mulieressui juris; quatenus opponuntur eis quae sunt in Patria potestate : alio sensu dicitur Materfamilias , uxor quas est in potestate viri : de qua re infra Art. 4. § 3.
3 Hoc discimus ex Gaio apud Pariator.
Legum Mosaic. cujus textum referemus infra tit. de suis et leg. hered.
'Adeoque nec in potestate ; nam in
eos solos Patriam potestatem acquirimus qui in familia nostra nascuntur, aut per adoptionem nasci intelliguntur.
4Quod si ex injusta conjunctione nascuntur, in nullius familia sunt j ipsi sunt su36 familiae caput.
*Usu, sicut et Coemplione uxorem in manum et potestatem viri convenisse expresse tradit Cicero : pro Flacco
DE LA PUISSANCE DU MARI. 41
Farrb convenitur in manum certis verbis, et testibus decem prsesentibus, et solemni sacriflcio facto in quo panisquoque farreus adhibitur. Ulp. fragm., lit. 9.
Hic confarreationis, ritus antiquissimus fuit, et diuviguit; sed sensim exolevit,etjam Tiberii tempore raro frequentabatur. Tacit. annalAS, 16.
Diutius viguit coemptio quœ sine ullo sacriftcio, adhibitis verbis solemnibus necnon œre et libra, fiebat x.
Denique Usu in manum mariti mulier deveniebat, quœ, quum sine confar* reatione et eoemptione nupsisset, postea a viro usucapiebatur : Nimirum si, tutore * auctore, cum viro annum unum consueverat ; nec ante finem annt usurpatum iverat, id est tribus noclibus a viro non abfuerat •• hœc enim ab* senlia videbatur Usurpalio, id est interruptio usus ac possessions mariti. De quare GelL, Noct. Alt. III, 2.
X. De modis quibus uœores in manum maritorum conveniebant ; et de jure potestalis ipsorum in uœores.
i. Conferrbatio erat (definiente Servio ad lib. 1, Georg.) quum per PantiOcem maximum et Dialem Flaminem, per fruges et molam salsam conjungebantur (id est, solemni saerificio facto in quo fruges et mola salsa farrea adhibebantur) : Unde confarreatio appellatur ; ex quibus Patrimi et Malrimi nascebantur. Vid. hune locum Servii apud Pilhœum in notis ad Pariatorem. Tit. XVI, n. 2.
Pariter ex Dionysio-Halic. in Romulo, refert Rosinus Antiquit. Rom. V. 37, Farracia esse dicta, quod eodem farre conjuges vescerentur quo etiam victimas respergerent.
De hujus Confarreationis ritu hœc etiam excerpsit Pithœus ex Servio ad lib. IV, jEneid. Mos apud Veteres fuit, Flamini ac Flaminiae, ut per Farreationem in nuptias convenirent, sellas duas jugatas ovili pelle superinjecta poni, ejus ovis quse hostia fuisset ; et ibî nubentes velatis capitibus in Confarreatione Flamen ac Flaminica résidèrent. Unde et Locata (seu collocata) Flaminis
uxor dicitur, quod simnl cum eo sedeat dum confarreatur Confarrka-
tiones autem ToNiTRU DiRiHiT : scilicet ne diis iratis confici viderentur.
n. Antiquissimus ille Confarreationis ritus, forsitan auctorem habet regem Numam-Pompilium; quemmultis ritibus religions ac cerimoniis Populum Romanum inslruxisse norunt omnes. Ipsum vero Romulum (ut scribit Dionysius modo supra laudatus) auctorem habere non potuit ; si verum est quod ait Plinius, a Numa primum in sacrificiis far molamque salsam adhibita. Idem docet, in sacris nibil religiosius fuisse hoc de quo loquimur Confarreationis vinculo ; in quo novae nuptae farreum praeferebant. Plin. lib. 18, cap. 2.
Ex hoc igitur Confarreationis ritu religionem quamdam contrahebant conjuges, necnon liberi qui ex his nascebantur. Ex talibus conjugiis nali,
1 Scilicet per Mancipationem. Pater enim filiam suam viro mancipat>at : Mancipationis ritum vid. sup. tit. de stat. hom. in Not. ad N. 21. Mulier vice versa sibi virum virique Lares coemebat : qua de causa , Âsses très ad maritum veniens solebat a f ferre; atque unum quem in manu tenebat, marilo dare; alterum quem in pede habebatj in foco Larium familiarium ponere; terlium quem in sacciperio condiderat,in compilo vicinaliresonare, seu polius resi-
gnare. Ita Nonius de Propriel. serm.
XII. 50. Quid est autem compitum vicinale? Ait Heineccius fuisse maceriam hortiin quo sponsa domum deducenda aliquandiu commorabatur : Ita ut tertio illo nummo quasi aditum sibi in domum mariti patefacereU Anliq.Rom. lib. 1.
lit. 10.
aVeteri Juremulieres in perpétua tutela erant ; ut videbimus tit. de Tutel. nec poterant nubere, nisi tutore auctore.