AOUT

SixTUS EPISCOPL'S, servus servorum Dei, dilectis filiis .\lano Lemoult, Corisopitensi, in civitate Nannetensi commoranti et Roberto Riiallo, Nannetensiuni ecclesiarum canonicis ac officiali Nannetensi saluteni et aposlolicani benedictionem. Cunctarum personarum presertim regularis castiraonie jugo subjectarum statui consulere gesticntes pariter et quieli , ad ea polissinie per que ipse a litiiim releventiir anfractibus et illarum finis quanlocius imponatur, quotiens expedii-e prospicimus, nostre vigilanlie partes dirigimus ubilibet efiicaces. Dudum siquidem dilecti filii , nobiiis viri. Francisai , Ducis Brilauie relacione per nos accepto quod prioratus Béate Marie des Coetz, ordinis sancti Benedicti, Nannetensis diocesis, qui a monaslerio sancti Sulpicii ordinis et Redonensis diocesii predictorum dependebat , ac per dicti Ducis progenitores Britanie Duces fundatus , dotalus et augmenlatus exliterat , mûris et clausuris oportunis carebat et in eo septem moniales dumtaxat erant, que in ejusdem prioratus domibus, clausuris et choro utriusque sexus personas ecclesiasticas et seculares quas indilTerenter admittebant et cum eisdeni in esu, potu , conviviis et colloquiis, tam intra domos dicli prioratus quam extra, persepe conversabantur et ad beneplacitum earum vitam ducebant, a religionis norma penitus alienam , in animarum suarum periculum et illius cui earum mentis et corporis integritatem spontanea voluntate devoverant gravera offensam, religionis opprobrium, perniciosum quoque exemplum et scandalum plurimorum , ac de earum reformacione et reductione ad regularem observantiam, attenta earum etiam in monasterio predicto et ab eo dependentibus, prioratibus et mcmbris conniiuni forma vivendi, nuUa spcs crat ; quodque si , priorissa et monialibus prediclis ad monasterium hujusmodi et ad alla ab eo dependentia membra trauslalis, in dicto prioralu pro

illius reformacione et divini cultiis augmento introducerentur dilecta in Christo filia Francisca, relicta clare memorie Pétri Ducis Britannie et alique de sororibiis domus Béate Marie de Bonodono extra et prope Venetum, sub cura et secundum instituta fratrum ordinis Béate Marie de Monte Garmelo degentium, et dudiini per eandem Franciscam cum oportunis clausuris constructe , iu qua dicta Francisca et illius moniales, cum odore bone famé, sub tanta ajslcritfite vite vixerantot vivebant quod aliis utriusque sexus religiosis oxemplum vivendi optimum exibebaut , proculdubio exinde animarum earumdem priorisse et monialium saluti et prioratus hujusmodi reformationi opportune consuleretur. Nos in prioratu predicto qui conventualis existebal et cujus fructus, redditus cl proventus seplingentai'um librarum Turonensium parvarum secundum communem exlimationem valorem annuum, ut acceperamus, non excedebant, ordincm sancti Benedicti et dependentiam predictos, per alias nostras lilteras, motu proprio et ex certa scientia, suppressimus et penitus extinximus, ipsumque prioratum in domum sororum dicti ordinis Béate Marie de Monte Carmello, dicta auctoritate , erexinms ac eisdem priorisse et sororibus domus de Bonodono, pro earum perpetuis usu et habitalione, per eas cum oportunis clausuris reformandum ac juxta earum ritus, consuetudines et moi'es regendum et gubernandum , cum omnibus viribus et pertinentes suis , concessiinus ; ac dilectis filiis , Thesaurario Béate Marie 3Iagdalene , Redonensis diocesis, ejus proprio nomine non cxpresso et Guillermo Garengiere et ccrto alii corum in ea parte collège, per alias nostras litteras, dedimus in mandatis ut ipsi vel duo aut unus eoi'um , per se vel alium seu alios , illas ex priorissa et monialibus dicti prioratus que se reformarc et juxta regularia inslitula dicti ordinis de Monte Carmello vilani ducere vellent ad ipsum oi'dinem de Monte Carmello, illas vero que se reformarc nollcnt ad prefatum monasterium et ab illo dependcntia mcnibra transfcrre, ac tune et pro tempore exislentem abbalissam et dilectas in Cbristo lilias conventum prefati monasterii et ab illo dcpendenlium mendjrorum priorissas et convcntus ad rccipiendum eas compellere, prefatauique Franciscam et aliquas moniales seu sorores de dicta domo de Bonodono in numéro sufficienti ad prioratum ipsum transferre , et eis instrumenta, munimenta, scripturas

et iura quecumque dicti prioratus assignari facere, necnon eisdem nionialibus que sic Iransfcrcntiir congruam porlionem de fnictibiis et proventibus dicti prioratus, pro cariini convenienli victu et veslitu, ipsorum Thesaurarii, Guillernii ac alterius collège predictorum vel alterius eorum arbitrio, quoad vivercnt, per priorissam et sorores prcdictas domus de Bonodono in dicte prioratu pro tempore degentes, annis singulis, in convenientibus terminis et loco ac sub pénis et censuris ccclcsiaslicis ad id per cos de partium earumdem consensu statuendis, intègre persolvendam reservare , constituere et assignare ac de portionibus hujusmodi juxta reservationum, constitutionum et assignationum predictarum , si eas fccissenl , tenorem , intègre responderi facere procurarent , prout in diclis litteris plenius continetur. Et deinde, sicut exhibita, nobis nuper pro parte dicte Francisée petitio continebat, dilectus filius Guido Du Bochet, thesaurarias dicte ecclesie Béate Marie Magdalene, et prefatus Guillermus canonicus, ad executionem dictarum litteranim predictarum procedentes,litteras ipsas dilectein Chrislo fdie Guillemete Le Gac, tune priorisse et conventui dicti prioratus intimare easque ut illannn executioni, si volebant , intéressent requiri et postquam ab intimatione et requisitione ac litteris prediclis fuerat, pro parte earumdem priorisse et conventus, ad sedcm apostolicam appellatum, pro ipsarum lilterarum executione eisdem Guillemete priorisse et nionialibus dicti prioratus, quod si vellent se reformare et ad dictum ordinem Béate Marie de Monte Carmello se transferre, eas ad ordinem ipsum de Monte Carniello, alioquin ad monasterium et ab eo dependenlia membra predicta transferrent offerre ac demum eas ad monasterium predictum transferre et Guillemete priorisse centum et quiiiquagenla, cuilibet vero ex monialibus prefalis trigentaquinque librarum monete Britannie, de dicti prioratus proventibus, annis singulis, in certis terminis et loco persolveudas pensiones annuas pro earum sustentatione assignare et aliquas sorores de dicta dorao de Bonodono ad ipsum prioratum transferre, ipsisque Guillemete priorisse et nioniaiijjus ut prioratum et instrumenta ac iura ejus dictis sororibus infra certum terminum tune expressum assignarent, abbalisse autem et conventui predicti monasterii ut translatas ad illud moniales predictas reciperent, mandare curarunt, Guillcmeta vcro et

moniales predicte ab earumdera litterarum executione predicta ad sedem predictam appellarunt , ipsique casdem Guillemetam priorissam et moniales, cum mandatis coriimdeni Gaidonis thesaurarii et Guillermi canonici predictorum et translalioni hujusmodi non paraissent, censuris ecclesiasticis innodatas, invocato ad hoc brachio seculari , a prioratu predicto amoverunt ac inibi sorores predictas introduxerimt, et successive Nos appellationum, necnon surreptionis et obreptionis litterarum predictarum ac defectus intentionis nostre cui subjacere dicebanlur, nullitatis quoque omnium premissorum ac attemptatorum et invocatorum, principalis quoque negocii causas hujusmodi dilecto filio , magislro Petro de Ferrera, capellano nostro et causnrum palatii apostolici auditori, ad earumdem Guillemete priorisse et monialium instantiam, cum potestate absolvendi eas per se vel alium, audiendas et fine debito terminandas commisimus, ipseque Petrus auditor, in illis ad decretum citationis executioni demandate et absolutionis hujusmodi et forsan alios actus dicilur processisse; cum autem, sicut eadem petitio subjungebat, contenta in litteris nostris prediclisfacta fuerint ad Dei laudem et pro animarum salutc, et littere predicte non subjuceant alicui defectui nostre intentionis, ex ulteriori vero prosecutione predicte lilis, presertim in Romana curia gravia impendia et inconunoda ulrique partium predictarum verisimililer possint provcnire , quiesque sororum predictarum non paruiu lurbaretur, exinde fructus quoque , redditus et proventus predicli non converlercntur in usas ad quos deputali fuerunt, facileque eveniret quod ex litteris predictis , litc hujusmodi causante , contrarius nostre menti succederet effectus , pro parte prefate Francisée nobis fuit humiliter supplicatum ut causam predictam ad nos advocare et litem ipsam penitus et omnino extinguere ac gestis per Guidonem thesaurarium et Guillelmum canonicum predictos, pro illorum subsistentia firmiori, nostre coniirmationis robur adjicere, nec non prefatis priorisse et monialibus ac abbatisse et conventui predicli monasterii super hiis perpetuum silencium imponere , aliasque in premissis oportune providere de bcûignitate aposlolica dignaremur, Nos igitur hujusmodi incommodis que ex lite predicta provenire possent obviare volontés ac statum causarum predictarum prcsentibus pro cxpresso habentes,

illasqiie in cvcntum quo confirmalio fiât modo infrascripto ad nos advocantes ctlites prediclas penitus exlinguentcs, discretioni veslre per apostolica scripta mandanuis quatcnus vos vel duo aut uniis vestrum, vocatis Guillemeta priorissa et monialibus prioratus ac abbalissa et conventumonasterii hnjusmodi et aliis qui fiierint cvocandi cl conslilo do narratis iu aliis litteris nostris predictis, gesta per eosdem Guidonem lliesaurarium et Guillermum canonicum auctoritale nostra approbclis et confirnietis ac robur perpétue firmilalis obtinere debere decernatis, suppleatisque omnes et singulos defectus, si qui forsan intervenerint in eisdera, ac eisdem Guillemete, monialibus, abbatisse et conventui super dicto prioratu perpetuura silencium imponatis, necnon sorores predictas in dicta erecta domo ejusque pacifica possessione tutamiui et defendatis et nichilominus illas ex priorissa et moniabbus predictis que impositioni silcncii hujusmodi acquieverint simpbciler, a censuris et pénis predictis absolvatis, faciatisque eas in domo vel monasterio predicto, prout malluerint, juxta litterarum predictarura continentiam, recipi; rebquas vero que acquiescere recusaverint vel per mensem, post habitam de presentibus notiliam, distulerint, in pristinas censuras et penas predictas a quibus ad cautelam absolute fuerunt eadem auctoritate reintrudatis , contradictores per censuram ecclesiasticam et alia juris remédia, appellatione postposita, compescendo, invocato ad hoc, si opus fuerit, auxilio bracchii secularis, non obstantibus premissis ac constitulionibus et ordinationibus apostolicis contrariis quibuscunque, aut, si Guillemete priorisse et monialibus predictis vel quibusvis aliis communiter vel divisim a sede predicta indultum existât quod interdici, suspendi vel excommunicari non possint per litteras apostolicas non facientes plenam et expressam ac de verbo ad verbum de indullo hujusmodi mentionem.

Datum Rome apud, Sanctum Petrum, anno Incarnationis dominice millésime quadringentesimo septuagesimo septimo, sexto decimo Augusti , pontificatus nostri anno sexto.

(Archives de la Loire-Inférieure : Foi^ds du couvent des Couëts.)

Bulle de Sixte IV pour l'union du couvent des Trois- Maries du Bon-Don à celui de Notre -Dame -des - Gouëts.