SEPTEMBRE IO

Nous devons cette charte à nos frères de Saint-Dominique de Silos. Le R. P. dom Férotin, archiviste du monastère, a bien voulu la transcrire pour nous d'après un manuscrit qui n*est lui-même qu'une copie, mais faite par un homme du métier, dont la scrupuleuse fidélité est prouvée par maints exemples. En 1788, le R. P. Gregorio Hernandez, archiviste de Santo Domingo de Silos, transcrivit les Privilèges de Santa Maria la Real de Najéra. Nos confrères ont hérité de ce manuscrit, d'où provient la charte que nous donnons ici. Elle ne rentre pas dans le cadre de la grande publication de M. Bruel. Nous la reproduisons avec toutes ses incorrections & son orthographe.

Dum Homo interioribus arcanibus cogitans quatenus agere studeat unde omnipotentem dominum sibi placare queat, illi soli gratie referende sunt a quo omnem bonum conlatum esse dinoscitur, dum licuerit cuilibet perficere quod refto animo cogitaverit.

Videat ergo homo & solerti mente evigilare procuret, ne de faftis pravis suis elationis ruinam incurrat, aut quod deterior est disfaciat penitendo quod fecit, & pro benediftione dupplicem anime sue adquirat condempnationem ; quoniam non incoantibus set perseverantibus coronam bone retributionis adtribuitur.

Nunc denique cognoscendo bec, ego Adefonsus, divina gratia imperator totius Hispanie, elegi inspirante Deo ex quo accepi a Domino, non ut rem infringam, quod feci & nefas est dicere, sed pravitatis mee faftum, in cunftis decerno manere stabilitium, ut in eternum premium obtineam beatum. Et ideo iam diftus Adefonsus imperator, sicut dixi, propter eternam retributionem facio vobis patronibus meis sanftorum apostolorum Pétri & Pauli, vel quorum reliquie recondite sunt in hune locum, cuius baselica fundata esse dinoscitur in locum quod nuncupant Cluniacensis , sive & abbati meo Hugonius vel fratribus qui sunt in monaste-

rîo idem loci, tam quos hic sunt permanentes quam & qui ibidem permanserint, & regulam sanfti Benedifti abbatis deduxerint ; Goncedo atque oflFero vobis unum monasterium meum proprium, quod abstraxi ex parte meum realengum, & successi de abiorum (i) meorum ; & ipsum monasterium est vocitatum sanfta Maria de Najara, subter illo castello, latus de illa via qui discurrit pro ad sanfto Jacobo, ex quo accepi a Domino.

Iterum illi ofifero, sicut profeta nos admonet dicens : Vovete & reddite Domino Deo vestro. Idcirco ofFero per huius testamenti vigorem possidendum esse ipsum supra taxatum monasterium , cum omnes villas, tam eremas quam & populatas, sicut sonant in sucs scriptos , ab integro tam quam ganavit usque modo, quam etiam & quod postmodum ganaverit vobis offero. Ita concedo vobis ipsum monasterium iam diftum Sanfta Maria cum omnibus suis adiacentiis vel adprestationibus, domos, vineas, terras cultas vel barbatas(2), montes & aquis, cum eduftibus suis, exitus & regressus, pro suis locis & antiquioribus terminis, sive cum omnia bona sua, seu & homines qui ibi habitant vel qui ibi habitare venerint. Ad vestram concurrant ordinationem & in cunftis vestram adimpleant iussionem. Et non permito scurro fisci regali qui ibi discurbationem faciat nec in modice, nec contaminentur eorum janua, nec pro rauso, nec pro omicidio, nec pro fosateria, nec pro nullo iussu vel calumpnia regali aut servitio ; sed liberum & intemeratum vobis eum concedo, propter remedium anime vel parentum meorum, ut Dominus tribuat nobis proinde beatam vitam & requiem sempiternam.

Hec omnia quidem ofFero per huius testamenti vigorem possidendum esse concedo pro viftum atque vestitum servorum Dei in ipso monasterio deservientium vel in elemosinis pauperum, ospitum & peregrinorum.

Et hune meum faftum unquam a me vel ab aliquo non sit disruptum ; ita ut ab hoc die & tempore sit ipsum monasterium cum omnia bona sua sicut supra scriptum est, de meo iure sit abrasum & in vestro dominio sit traditum & confirmatum. Et qui in hune regnum post me successerit & istum testamentum infringere conaverit, sive rex, sive comes, vel quilibet potestas quicumque sit, sit ille Deo reus & a comunione extraneus, & a corpus

(i) avorum,

(2) « terra barbata », guéret, en espagnol harhêcbo»

& sanguinem Domini nostri privatus, per longo tempore îd est per omnem seculum cum iuda Domini proditore cruciandus simili damna & pena dampnetur, & hune meum testamentum semper maneat firmissimum.

Fadum séries testamenti paginotam (i) sub die quod erit III nonas septembris, era millesima centesima septima décima.

Ego Aldefonsus imperator vobis patronibus meis iam diélis sanétorum apostolorum Pétri & Pauli, & abbati meo suprascripto Hugoni & ad universam congregationem idem monasterii, in hoc testamentum, quod fieri iussi & relegentem audivi, manu mea signum inieci.

Ranimirus Garsie régis filius confirmans. f

Vrraka Ferdinandi régis filia confirmans. f

Gelvira soror eius, filia scilicet eiusdem régis Fredinandi confirmans. f

Hermesinda Garsie régis filia confirmans. f

Munio Gondesalviz comes confirmans. f

Petro Asuriz comes confirmans. f

Gundisalvus Salvatoris comes confirmans. f

Senior Didaco Alvariz confirmans. f

Senior Semeno Furtunionis confirmans. f

Didaco Assuriz comes confirmans. f

Martinus Adefonsi comes confirmans. f

Didaco Gondesalviz confirmans. f

Fredinando Veremudiz confirmans. f

Pelagio Gomiz confirmans. f

Pelagio Vellitiz mayordomus confirmans. f

Petro Johanne confirmans. f

Pelagius Legionensis episcopus confirmans. i^

Bernardus Palentine ecclesie episcopus confirmans. i^

Eximinus Burgensis episcopus confirmans. ^

Didacus Iriensis ecclesie episcopus confirmans. ^

Munio Aucensis ecclesie episcopus confirmans. ^

Belasco cenobi sanéti Emiliani abba confirmans. ^

Oveco Oniensis abba confirmans. i^

Sisebutus Caradigne cenobi abba confirmans. ^

(i) Sans doute « paginatum » : mais il n'est pas facile de reâifier à coup sûr, dans un pareil style.