‹ Vie de sainte Colette, réformatrice des trois ordres de Saint-François, en particulier des pauvres filles de Ste-Claire, par le R. P. Sellier de la Compagnie de Jésus, A. M. D. G. Seconde partieChapitre 78 sur 110 · CHAPITRE DIXYÈME · texte numérisé non relu

CHAPITRE DIXYÈME

formationem inchoavit, brevique ad optatum exitum perduxit. Postremo plena meritis, et virtutibus, supernisque donis locupletata æternam gloriæ repromissionem. de manu Sponsi Christi recipere meruit. Quæ cum, ob ingentem sanctitatis opinionem, statim post obitum venerationem, cultumque publicum adepta sit, discussis perpensisque omnibus quæ ad constitutionum pontificiarum præscriptum, consuetudinemque receptam ad examen revocari debent, cultu nempe publico legitime B. Coletæ exhibitio, et continuato, heroïca ejus vitæ sanctimonia, miraculis demum ejus ope a Deo impetratis ; ad decus, et utilitatem Ecclesiæ Catholicæ, cuinullis meritorum nostrorum suffragiis, sed divina tantum dignatione præside- . mus, maximopere pertinere arbitramur, ut B. Coletæ, in . qua benignissimus Deus divitias bonitatis suæ copiosissime effudit, et luculentissime manifeslavit, sanctitatem in militanti Ecclesia venerandam, imitandamque declaremus. Jgitur in consilium .adseitis venerabilibus fratribus nostris S. R. E. Cardinalibus, præterea Patriarcha, Archiepiscopis,. et Episcopis in romana curia existeutibus, suumque . assensum præstantibus, post imploratam cœlestis luminis opem, B. Coletam in sanctarum virginum numerum, ac cœtum retulimus ; eamque ab omnibus Ghristi fidelibus pie colendam, sancteque honorandam statuimus, et decrevimus : in qua scilicet tuta exempla ad morum emendationem, et solida præsidia ad pacem, tranquillitatemque populorum obtinendam reposita esse confidimus.

De ejus ortu, et vitæ tenure.

$. 4. Corbiæ in Picardia diœceseos Ambianensis, piis honestisque parentibus nala est ancilla Cbristi,

Idibus Januarïi, anno Domini MCCCLXXX. Ab ipsa infantia eximia sanctitatis pæbuit indicia : ludos enim qus ætatis proprios, et mundi illecebras respuens, orationi, et rerum cœælestium assidue vacabat contemplationi : üis vero adeo oblectabatur, ut jure elogium sit illud promerita, quo sacræ Litteræ Tobiam prosequutæ sunt, quod cum esset junior, nihil tamen puerile gessit in opere. Deinde eas sibi vivendi leges indixit, ut pane et aqua contenta, cilicio, ferreisque flagellis intempesta nocte uteretur, minime sibi passa somnum irrepere, nisi brevissimum, qui fractas vires vix reficeret. Miserorum inopiæ sublevandæ sic ab ineunte ætate assueverat, ut jure cum Job posset dicere : Ab infantia mea crevit mecum miseratio, et de utero matris meæ egressa est mecum. Summam siquidem in ægrotos bepignilatem, ardentissimamque in egenos charitatem exercens, infima quæque ministeria sibi demandari semper studuit, et quidquid aut cultui supererat, aut victui, in pauperes erogatum voluit. Facultatibus deinde suis in pauperes distributis, tacta solitudinis desiderio in eremum secessit, ubi a dæmonibus frequen ter lacessita, ac lacerata vulneribus, orationi tamen sic instabat, ut interdum in extasim rapta, angelorum visione et colloquio frui mereretur. Tum Tertii-ordinis S. Francisci regulam professa, is cruciatibus, quibus corpus suum affligebat, licet nihil jam addi posse videretur, adjunxit tamen plurimum : nudis semper pedibus, etiam hyemis tempore, incedens, jejuniis continuis corpus pene conficiens, cœlestem plane vilam agressa est, id unum præ oculis habens, nihil ut unquam nisi ad Dei gloriam loqueretur, ageret, meditarelur. Hinc uberes gestientis animi voluptates, et deliciæ * hinc

voces, et suspiria, quibus internus charitatis ardor foris erumpebat : hinc admirabiles mentis excessus, quibus, Spiritu sarcinam corporis elevante, sublimis a terra in cœlum rapi videbatur.

Quomodo curam susceperit reformande regularis observantiæ Ordinis a se professi.

©: $. 5. Tot virtutibus instructa, totque supernis charismatum donis cumulata B. Coleta, cum aliquando vehementer Deum pro peccatorum conversione precaretur, divinum oraculum accepit, futurum, ut iniquorum correctio, quam desiderabat, per reformationem ordinum à S. patre Francisco institutorum, adimpleretur. Hæsit ad hæc humillima Virgo, serio monitum cœleste secum reputans, et in eo expendendo noctes diesque insistens, verita, ne præstigiis a dæmone illuderetur. At cum divinæ voluntati præ magna animi sui demissione nimium reluctaretur, oculorum et linguæ usum amisit usquedum ei sese plenissime subjecit. Itaque divino afflata spiritu, et cœlitus edocta de necessariis ad reformationem suscipiendam, nulla interposita mora, sibi media comparare studuit, quibus demandatum opus exequeretur. Obstabant quidem, quominus facultatem opportunam obtineret, juvenilis famulæ Dei ætas, humilis ejus conditio, et summa instituti, quod revocare cupiebat, austeritas. Non sine tamen prodigio omnia vicit impedimenta, et non solum voti compos facta est, verum etiam reformandarum monialium Abbatissa ex obedientia fuit constituta Itaque omnem curam, omnemque cogitationem suam in id intendit, ut quæ a Deo jussa erat perficere, diligentissime compleret. In Sabaudia, quo maxima de ejusdem sanctitate jam

opinio pervaserat , arduum opus incœæpit, anno MOCCCVII. Quam multas vero reformationis initio, et quam acerbas injurias, calumniasque pertulerit cum ab aliis, tum abillis ipsis qui ei faverant, haud facile dictu est. Neque enim eam solum ut veneficam, sortilegam, et dæmonum invocatricem traducebant : sed usque adeo detractionibus impetere ausi sunt, ut alio commigrare -Coacla fuerit. In tanta rerum perturbatione et asperitate nihil de gradu heroico fortitudinis, constantiæque ancilla Christi dejecta, comprobavit, quam veri sit dictum, justum non contristare quidquid acciderit. Contumeliis enim, et impudentissimis lacessita conviciis, ita sese gerebat, ut in is quam maxime delectari videretur : cujus admirabili patientiæ singularem aliquam vel in terris mercedem Deus rependit. Cum enim gravi, et periculoso morbo premeretur, Beatissimæ Virginis ope, cujus adspectu alloquioque fertur recreata, convaluit. Præterea reformationem suam, divino numine adjuvante, brevi propagatam vidit, adaucto sanclimonälium ubique numero, et compluribus per diversas provincias constructis monasteriis,

De ejes humilitate.

$. 6. Quadraginta annorum spatio B. Coleta ad divini nominis exaltationem sumno conatu. adlaboravit, sed ita tamen, ut in <emelipsa magnam constuxerit virtutum fabricam, quæ eo erat excelsior, quo de fundamento profundioris humilitatis cogitaverat. Divinis charismatibus liberaliter locupletata, singularibus populorum, magnatum, principum laudibus celebrata, ea lamen erat animi demissiune, ut communi luce se indignam dicerct, et haberet. Cum invita, ac reluctans

præfecturam omnium reformatarum monialium accepisset, ac proinde tanquam a Domino super familias suas conslitula, universis præesset, nihilominus omnium se infimam nominabat. Eminebat præterea in : ea lalis vitæ severitas, quæ vix credi potest ; incensissimusin Deum, et proxinos amor ; in ministeriis assiduitas admirabilis sine ulla vigiliarum, laborumque remissione. Ut leges præscriptas moniales accuratissime observarent, diligentissime studebat; sed nihil habuit antiquius, quam ut .quidquid verbo docuerat suo ipsamet firmaret exemplo. Comis, blanda, facilis, omnes materna sollicitudine complectebatur. Cum vero virtutum, et miraculorum fama Lialiam, Galliam, Germaniam, aliasque regiones pervagala esset, innumerabiles undique confluebant gentes, ut ejusdem precibus . spirituales gratias a Deo obuinerent. Viri etiam virtute, et doctrina conspicui eamdem conveniebant, ut de obseuris subtilibusque quæstionibus, deque rebus ad christianam perfectionem spectantibus interrogarent ; quos inter sanctus Vincentius Ferrerius, qui relicta Aragonia ad eam venit, tamquam ad omnis sanctitatis magistram, christianæque perfectionis exemplum.

De ejus obitu, et fama sanctitatis protinus diffusa.

$. 7. Sexagesimum sextum ætatis suæ annum Dei ancilla compleverat, cum ad cœlestes Sponsi nuptias se vocari præsciens, ut plena lampade intraret, salutaris sumendæ Hostiæ desiderium, quo summopere tenebatur, ardentissime adeo explevit, ut charitatis flamma in ore, atque oculis clare emicante, filiarum adstantium pietatem miris modis accenderi'. Tum doloribus Dominicæ passionis conlemplandi intenta, manibus, pe-

dibusque in Christi crucifixi similitudinem positis, ad divini Sponsi amplexus inter plaudentes angelorum choros evolavit, Gandavi, die vr Marti, anno millesimo quadringentesimo quadragesimo septimo. Demortuæ is color erat, ea species, ut jucundiorem conspectum redderet, quam cum viveret. Illius vero mortis rumore ad Corbienses, finitimasque regiones allato, effusa undique multitudo occurrit, spectatissimi omnium ordinum viri, matronæ, proceres, sacerdotes, præterea surdi, muti, paralytici, ægroti cujusque generis spem cerlam sanationis in famulæ Dei intercessione reponentes : qui omnes una voce clamabant, dignam esse Coletam, quæ cœlitum numero adderetur. Statim igitur ab obitu cultum publicum obtinuit, quem apostolica Sedes ampliavit, Missam, et officium in illius honorem pluribus ecclesiis Ordinis ab ea reformati indulgens.

Approbatio cultus habita in Sacra Congregatione Rituurm.

$. 8. De hujus modi cultu publico cum in congregatione Cardinalium sacris ritibus præposita quæstio esset agitata, communi calculo judicatum fuit, tam præclaris rationum momentis eum innitt, ut Commissio causæ canonizationis ejusdem Beatæ jure meritoque posset admituü. Huic judicio die septima Septembris anni millesimi septingentesimi trigesimi noni prolato recol. mem. Clemens XII. prædecessor noster subinde annuit, commissionemque signavit. Die vero XXHI1 Januarii anni sequentis MDCCXL eadem congregatio, causa diligenter discussa, rescripsit, constare de cultu ab immemorabili tempore prædictæ Beatæ exhibito, seu de

casu excepto a decretis fel. rec. Urbani VIIL pariter prædecessoris nostri ex indultis apostolicis : quod rescriptum, cum interea laudatus Clemëns XII obiisset, piæ- mem. Benedictus XIV itidem prædecessor noster die XXVI Augusti ejusdem anni süo oraculo confirmavit. Tunc locus factus fuit examini de heroica virtutum præstantia, et in congregatione sacrorum Rituum ordinaria die XVII Augusti anni MDCCLXXI, Cardinales consentientibus suffragiis responderunt, ita de virtutibus theologalibus ac cardinalibus, earumque adnexis constare, ut ad quatuor miraculorum discussionem posset deveniri. Quam sententiam fel. rec. Clemens XIV pariter prædecessor, die XXIV ejusdem mensis et anni ratam habuit atque adprobavit. Igitur quatuor prodigiosæ sanationes, quæ, B. Coleta intercedente, contigisse ferebantur, propositæ fuerunt, ut in tribus congregationibus de more discuterentur. Post primam congregationem postulatores ipsi unam ex quatuor istis sanationibus seposuerunt : tres reliquas, ejusdem memoriæ Pius Sextus, noster item prædecessor, die XI1 Augusti anni millesimi septingentesimi octogesimi primi, inter vera miracula, vimque naturæ superantia, recensendas esse decrevit, et rite recensuit. Trium horum miraculorum primum contigit in sorore Roza Croes, quæ ab inventerata impotentia ad motum, orta ex transversa, et complicata fractura rotulæ sinistri genu, ejusque mala coagmentatione, momento temporis convaluit. Alterum experta fuit soror Maria Theresia Smidt tertiaria Ordinis sancti Francisci, quæ a tumore ulcerato in epigastrio sinistro, aliisque pessimis ægritudinibus repente sanata est. Tertium miraculum fuit subita sanatio Fr. Romani de la Motte laici professi

ordinis Recollectorum sancti Francisci, a phthisi pulmonari confirmata, et antiquata, viribus penitus restitutis.

Dispensatio a quarto miraculo.

$. 9. Jam vero, cum postulatores intelligerent, plu rima huic causæ favere pro obtinenda dispensatione a quarto miraculo, supplices preces eidem Pio VI antecessori nostro obtulerunt, qui, exquisita sententia particularis Congregationis ad hunc effectum a se deputatæ, inspectisque peculiaribus ejusdèm causæ circumstan- .tuis, die xXx1 Aprilis anni MDCCXC petitam dispensationemn concessit. Post hæc ab universa sacrorum Rituum Congregatione quæsitum est, num tuto in canonem sanctorum B. Colela referri posset. Et si autem Congregatio ipsa minime de hoc dubitaverit, tamen laudatus Pius VI diuturnas ad Deum interposuit preces, ut viam veritatis agnosceret, atque ila demum die xv Augusti ejusdem anni MDCCXC definivit, ad solemnem B. Coletæ canonizalionem quandocumque pro- cedi pusse. Et ille quidem in votis habuit rem tantam perficere : sed difficillima, quæ consecuta sunt, tempora tam puis desideriis obstiterunt. Nos vero, qui Domino sic disponente eidem in pastorali Catholicæ Ecclesiæ regendæ munere successimus, æquitati, et rationi

congruere censuimus, ut, quæ pie, et religiose inchoata .

sunt, debiltum sortiantur effectum, existimantes etiam, et sperantes, mulliplicatis intercessoribus, esse obtinendum, ut Deus misericordiarum in nos propitius respiciat, atque a tot tantisque quibus undique premimur calamitatibus nos eripere tandem dignetur.

Processus adhibitus pro canonizatione

$. 10. Quomobrem exemplis, ct vestigiis prædecessorum nostrorum inhærentes, brevem relationem vitæ virtutum, cultus et miraculorum B. Coletæ ex authenticis sacæ Rituum Congregationis monumentis religiose depromptam formis imprimi mandavimus, quam legere, et perpendere possent omnes et singuli, qui sententiam suam inhac causa dicturi essent. Tum in consistorio secreto habito coram nobis die XXII proxime elapsi mensis Marti, postquam dilectus filius noster Julius Maria tituli S. Mariæ supra Minervam S. R. E, presbiter, Cardinalis della Somaglia nuncupatus, sacrorum Rituum Congregationis Præfectus, merita et conditiones causæ diligenter exposuit, omnes venerabiles fratres nostri S. R. E. Cardinales, qui præsentes aderant, tem. pus jam esse, ut solemnia canonizationis decernerentur, unanimi suffragio prononciarunt. Successit publicum consistorium die XX superioris mensis Aprilis a nobis convocatum, in quo dilectus filius Augustinus Valle consistorialis aulæ nosiræ advocatus, pro prædietæ B. Coletæ canonizatione accuratam, et Jluculentam orationem habuit, precesque tum veteres um novas, præsertim nomine universæ Recollectorum, et monialium Clarissarum familiæ nobis exhibuit. Itaque in semipublico consistorio die x1V vertentis Maii congregato non mo do S. R. E. Cardinales, sed etiam Patriarcham, Archiepiscopos, et Episcoros, quorum multi in hanc urbem nosiram ex diversis lallæ partibus a nobis aceiti convenerant, ut tam arduum negotium consiliis suis juvarent, reique majestat: m præsentia sua cohonestarent, de more congregavimus, suffragia omnium et.

singulorum excepturi pro canonizasione B. Coletæ, et aliorum quatuor beatorum : nimirum F. Caraccoilo, Ben. a Sancto Philadelphio, Angelæ Mericiæ, et Hyacnthæ Mariscotti. Facile universi in eam sententiam consenserunt, ita de eximia sanctitate ancillæ Dei Coletæ ac de signis, et prodigiis ejus intercessione editis, ex legitimis sacrorum Rituum çgongregationis actis constare, ut jure illi supremi venerationis ‘honores haberentur decreto nostro promulgandi; idque ut perficeremus, vehementer supplicarunt : de qu:bus omnibus publica instrumenta confici mandavimus : sententias quoque chirographo singulorum subscriptas colligi præcepimus in sanctæ Romanæ Ecclesi®æ tabulario asservandas.

Preces publicæ indictæ ad opem a Deo petendum.

$ 14. Omnia feliciter processerant, nihilque omnino necessariæ diligentiæ prætermissum videbatur ; sed novas adhuc preces ad Deum pro rei gravissimæ magnitudine fundere derevimus, ac proinde, præter indictos per urbem generalium jejuniorum dies, humillimas, et assiduas nostras cum publicis orationes conjunximus, in conspectu Altissimi deprecantes, ut Spiritus intelligentiæ repleret nos, quo in tanto opere exequendo ejus voluntatem tuto perficere possemus.

Canonizatio.

$. 12. Denique hac die Dominica vigesima quarta Maïi, qua solemne festum Sanctissimæ Trinitatis peragitur, expletis jam omnibus, quæ sacris constitutionibus, et sanctæ Romanæ Ecclesiæ consuetudine perficienda erant, ad Basilieam Principis Apostolorum in

Vaticano, apparatu splendido, et religioso, qualis domum Dei decet, ornatam, supplicationis solemnis ritu processimus, præcedentibus ex ordine omnibus cleri sæcularis et regularis ordinibus, omnibusque Romanæ euriæ Collegüs, ibique cum S. R. E. Cardinalium, Patriarchæ, Archiepiscoporum, et Episcoporum venerabili corona iteratas preces, quas dilectus filius Noster Didacus tituli sancti Augustini S. R. E. præsbiter Cardinalis Caracciolo nuncupatus, postulationum pro obtinenda canonizatione procurator constitutus, ter Nobis exhibuit, pro B. Coletæ glorificatione supplicans, libenti animo admisimus. Itaque implorata prius per litanias Sanctissimæ Trinitatis miseratione, nec non Deiparæ, cœlestium spirituum, et sanctorum omnium intercessione, decantato etiam Speciali hymno, quo Spiritum Paraclitum rogavimus, ut lucis suæ radicem cœlitus emitteret, ad honorem Sanctæ et Individuæ Trinitatis, ad exaltationem fidei Catholicæ, ad religionis christianæ incrementum, et ad divini cultus decus, auctoritate Domini Nostri Jesu Christi, Beatorum Apostolorum Petri et Pauli, ac Nostra, divina ope sæpius implorata, ac de prædictorum S. R. E. Cardinalium, Patriarchæ, Archiepiscoporum, et Episcoporum in urbe existentium, unanimi consilio, et sententia, Beatam Coletam Boilet, reformatricem ordinis sanctæ Claræ, splendore virtutum præstantem, donis supernis cumulatissimam, signisque, et miraculis post obitum illustrem, sanctam esse decrevimus, et in sanctarum virginum numerum adscripsimus, et tamquam sanctam honorandam, invocandamque esse definivimus, prout tenore præsentium decernimus, adseribimus, et definimus ; statuentes, ut, singulis annis in universa Ecclesia, memoria ejus inter sanctas virgines

die sexta mensis Marti pia devotione recoli, ae ritu debito celebrari debeat. Omnibus vero Christi fidelibus, qui quotannis in ejus festo sepulchrum, in quo corpus ejus requiescit, vere pœnitentes, et confessi, ac sacra communione refecti visitaverint, septem annos, et totidem quadragenas de injunctis eis, aut alias quomodolibet debitis pœænitentiis, misericorditer in Domino relaxavimus.

Concessio indulgentiæ plenariæ pro eis, qui præsentes canonizationi fuerunt.

$. 13. Mox Solemri hymno Deum, Dominumque Nostrum venerati, laudes, et confessiones pro debita gratiarum actione decantavimus, etin ara Basilicæ maxima ad sacros B. Petri cineres incruentam salutis nostræ Hostiam in spiritu humilitatis obtulimus, facta speciali commemoratione ipsius sanctæ Coletæ, nec non sanctorum Francisci Caracciolo, Benedicti a S. Philadelphio, Angelæ Mericiæ, et Hyacinthæ Mariscottiæ, quos hodie pariter in tabulas ecclesiasticas, sanctorumque album retulimus. Postremo omnibus adstantibus, quos ad tantam solemnitatem c-lebrandam religionis studium magna frequentia attraxerat, plenariam peccatorum indulgentiam, auctoritate Nobis cœlitus impertita, in forma Ecclesiæ cousueta concessimus.

Conclusio.

. $- 1%. Cum autem ad eum cullus gradum S. Coletæ sit evecta, ut templa et altaria in ejus honorem ædificari possent immortali Deo dicata; ejusque sacræ 1magines in veneratione haberi debeant, congruum profecto est, ut fideles, qui tantopere in hac ejus celebritate

gaudent, dent sedulo operam, ne quid immunndum, aut profanum templo Dei, hoc est animæ suæ inferatur ; corpora sua hostiam viventem, sancta:n, Deo placentem exhibeant; ejusque virtutum pulcherrimam formam, et sanclilatis imaginem divina opitulante gratia, in se ipsis exprimere, ac repræsentare studeant. Ita enim fiet, ut Deus, sancta Coleta, aliisque sanctis intercedentibus, miseratione placatus indignationem suam averlat a nobis, optatamque tranquillitatem Ecclesiæ suæ restituat.

Fides habenda transumptis.

$. 15. Quoniam vero idem Cardinalis procurator humiliter Nobis supplieavit, ut præmissa omnia ad universalis Ecclesiæ notitiam deducere, et apostolicas litteras ad perpetuam rei memoriam decernere, et edere dignaremur, propterea Nos, his precibus libenter annuentes, omnia et singula præmissa tenore præsentium roboramus, et confirmamus, atque iterum definimus, et decernimus : mandantes, ut harum transumptis, sive exemplis, etiam impressis, manu alicujus notari publici subscriptis, et sigillo personæ in ecclesiastica dignitate constitutæ munitis, eadem ab omnibus fides habeatur, quæ ipsis præsentibus adhiberetur, si forent exhibitæ, vel ostensæ.

Sanotio pœnalis.

$. 16. Nulli ergo omnino hominum liceat hanc paginam Nosiræ definitionis, decreti, adscriptionis, mandati, staluti, relationis, et voluntatis infringere, vel ei ausu temerario contraire; si quis autem hoc attentaré præsumpserit, indignationem Omnipo‘entis Dei, ac Bea-

torum Petri et Pauli Apostolorum ejus se noverit incursurum.

Datum Romæ, apud Sanctum Petrum, anno Incarnationis Dominicæ, millesimo octingentesimo septimo, nono kalendas Juniü, Pontificatus Nostri anno octavo.

+ GO PIUS, Catholicæ Ecclesiæ Episcopus. »

Se

Le jour même de la canonisation, dans la basilique du Vatican, pendant le saint sacrifice de la Mess, le Souverain Pontife prononça une Homélie. Il y développa avec une grande hauteur de vue les secrets de Dieu dans le retard de la canonisation de quelques saints, et la miséricordieuse bonté avec laquelle Notre Seigneur accordait dans la nouvelle Sainte un secours puissant à l'Eglise, au monde une condamnation pratique de ses désordres, et la plus éclatante lumière pour indiquer la voie d’un sûr retour. Les circonstances dans lesquelles cette Homélie fut prononcée, rendent trèsremarquables les éloquentes paroles qu'emploie le Souverain Pontife, pour déplorer les maux de l'Eglise et pour exalter les avantages des ordres religieux. Cette pièce trouve naturellement sa place après la bulle de canonisation. La voici textuellement traduite :

Vénérables frères et bien-aimés fils.

« Ce nous est une grande joie, nous avons la confiance que c'en est une grande pour vous aussi, Vénérables frères et bien-aimés fils, que le Père des miséri-

cordes et le Dieu de toute consolation nous ait accordé de pouvoir inscrire au Catalogue des saints deux hommes et trois femmes que l'Eglise vénère par toute la terre; ce sont F. Caracciolo, Benoï: de S. Philadelphe, Angèle Mérici, Colette Boilet, et Hyacinthe Mariscotti, cinq héros sacrés qui depuis long-temps sont entrés en vainqueurs dans la cité céleste, après avoir combattu et triomphé dans les combats de la justice (1). L’épouse de Jésus-Christ, l'Eglise, accoutumée maintenant à s'avancer dans son pèlerinage au milieu des persécutions du monde et des grâces célestes (2), trouve, dans cette gloire des serviteurs de Dieu, de quoi se consoler pendant ces jours de son affliction. En effet, Dieu qui a promis d’être avec elle tous les jours, jusqu'à la consommation des siècles, qui l’a établie comme une cité sur une montagne, afin qu'en aucun temps elle ne püt être eachée (3), qui l’a placée sur le chandelier comme une lumière éclatante pour éclairer tous les hommes, à moins qu'on ne ferme volontairement les yeux (4), continue à manifester de temps en temps la sainteté de ses serviteurs, par un effet de sa toute-puissance, afin que, par ce caractère divin de sainteté qui est propre et particulier à elle seule, tous la reconnaissent et la proclament comme l'Eglise unique dans laquelle se trouvent la véritable foi, la véritable rémission des péchés, la véritable espérance,du salut éternel. Pendant que ses ennemis ligués contre elle, méditent de vains complots

(4) Ven. Beda, Serm. in fest. Sanct. omn.

(2) St. Aug. L. 46. de Civit. Dei.

(3) St. Aug.

(4) St. Aug. Tract. 2. in Joan.

en disant : Quand donc mourra-t-elle, et quand périra son nom ? Elle, embellie par le triomphe de ceux de ses soldats qu'elle vient de placer dans les cieux, demeure glorieuse, et annonce à loutes les générations futures la puissance du Seigneur (1). Oui, grand et digne de toute louange est le Seigneur qui, au milieu des tempêtes dont son Eglise est assaillie, et malgré la fureur des vents contraires, c’est-à-dire du démon, qui fait tous ses efforts pour l'empêcher de jouir du repos, ne cesse de nous prouver combien plus puissant est Celui qui interpelle pour nous et qui, dans cette tourmente que nous endurons, ranime notre confiance, en venant à nous pour nous donner des forces (2), afin que nous n'oubliions pas que, quand même le ciel et la terre passeraient, il reste les paroles de la divine promesse, dans laquelle il est ditque les portes de l'enfer ne prévaudront jamais contre l'Eglise. Et ce n’est pas certes sans une providence singulière de Dieu que, particulièrement dans un temps où la malice abonde, nous obtenions le secours de nouveaux protecteurs qui deviendront notre réconciliation au jour de l1 colère, et, qu'au moment où la charité de beaucoup se refroïdit, ces cinq lampes ar dentes et splendides soient placées sur le chandelier, pour éclairer tous ceux qui sont dans la maison. Les saints nous éclairent en effet par leurs vertus, en proposant chaque jour de nouveaux exemples à notre imitation ; ils nous éclairent, en nous montrant la voie qu'ils ont suivie, pour que nous y marchions à notre tour, et que notre espérance soit pleine d'immortalité ;

(4) St. Aug. 2. Serm. in ps. 70. | (2) St. Aug. Serm. 75. de Verb. evang.

ils nous éclairent, en nous instruisant d’une manière sûre dans la science des sain!s qu'ils ont apprise de Dieu. C'est à cette science des saints qu'appartiennent surtout ces paroles que le Christ adressa sur la montagne, aux discip'es réunis autour de lui : Bienheureux les pauvres en esprit, parce que le royaume des cieux est à eux. Or, les pautres en esprit (1) sont les cœurs humbles et craignant Dieu, et cetie bienheureuse pauvreté, dit saint Léon, notre prédécesseur (2), est celle qui ne se laisse pas entrainer par l'amour des choses temporelles. ou par l’insatiable désir des richesses de ce monde, mais qui ambitionne de muluplier ses trésors célestes. Nous vénérons en ce jour cinq enfants de l’Eglise, distingués dans cette science d'une manière admirable, et c'est pour cela qu'ils ont obtenu, non-seulement cetle magnifique récompense du royaume des cieux, promise par Jésus-Christ Notre Seigneur à tous ces tauvres en esprit, mais encore celte gràce.de choix qui les place dans le lieu le plus digne et le plus élevé parmi les amis de Dieu, invités au festin des noces ‘de J'Agneau. L'abrégé de leur vie et de leurs actions, qui se trouve entre les mains de tout le monde, fait certainement comprendre avec quel courage ils sont entrés dans cette voie étroite des commandemients de Dieu, qui con- : duit à la vie, et avec quel bonheur ils l'ont parcourue, avec quelle perfection ils ont fui les séductions du monde, et ont regardé comme un néant toutes les choses de la terre, avec quel zèle au contraire ils ont travaillé à s'enrichir en bonnes œuvres et à s'amasser dans le cie

(4) St. Aug. de serm. Dei in monte.

(2) Serm. 95.

des trésors que la rouille et les vers ne peuvent détruire (4). Après s’être mis en sûreté, en s’arrachant aux flots et aux tempêtes du siècle, ils ont jeté les fondements solides de l'humilité, et élevé le magnifique édifice de leur perfection. Leur chasteté fut sans tache, leur pauvreté parfaite, leur humilité profonde, leur obéissance très-prompte, leur pénitence très-sévère, leur charité envers Dieu très-ardente, leur vie enfin entièrement céleste. Bien plus, quelques uns d'entre eux désirant propager par de salutaires institutions, et rendre éternel ce zèle de la perfection dont ils étaient embrasés, ont orné l'Eglise de Dieu d'ordres nouveaux et dignes de tout éloge.

Oh! vraiment, combien est heureuse l'Eglise notre Mère qui, dirigée par la lumière que la miséricorde divine daigne lui accorder, n’a jamais laissé éteindre ni languir cette ardente charité pour Dieu et pour le prochain, dont les fidèles des premiers siècles étaient tellement remplis, qu'ils renonçaient à toutes les choses de Ja terre pour embrasser la perfection évangélique, et par laquelle étaient excités de saints personnages, tels que Basile et Benoît (que nous nous glorifions d’avoir pour père, et à l’institut duquel nous avons été atiaché dès notre enfance), quand ïils donnèrent ces règles admirables d’après lesquelles devaient se gouverner les religieux en Orient et en Occident. Depuis ce moment jusqu'à notre époque, la même charité a suscité de temps en temps d’autres hommes pleins de l'esprit de Dieu, dont les travaux et le zèle ont établi ces sociétés saintes où les hommes, conduits par la grâce, peuvent

(4) Matth. vr. 20.

entrer en renonçant à tous les soins du siècle, et s’emplover uniquement avec plus de sainteté et de sûreté à l'acquisition de la parfaite charité chrétienne qui est la plénitude de la loi. C’est un effet de la volonté divine que cette profession de perfection et de sainteté, dont Jésus- Christ Notre Seigneur est l'auteur par les conseils évangéliques, et le conservateur, soit perpétuellement vivante dans l'Eglise, pour être une preuve nouvelle et éclatante de sa sainteté. Et qui n'admire et ne comble d'éloges (1) ceux qui, après avoir méprisé et abandonné les appits trompeurs de ce monde, se réunissent en commun, pour mener une vie très-sainte et très-chaste, et pour passer ensemble leurs jours dans la prière, sans se laisser enfler par l’orgueil, ni troubler par l’empressement, ni ronger par l'envie; mais au contraire offrent à Dieu, de qui ils ont mérité d'obtenir tant de faveurs, le sacrifice d'agréable odeur d’une vie passée dans les douceurs de la concorde, dans l'unique soin des choses célestes, dans la modestie, la pudeur et la paix? De plus qui ne reconnait les incroyables avantages qui reviennent à l'Eglise, et même à la société civile, des maisons religreuses? Par leur science, en effet, par leurs prédications, par leurs exemples, les peuples sont formés et rendus agréables à Dieu ; par leurs mérites et par leurs prières, la colère du ciel a été souvent apaisée; par leurs soins, les Evêques et le clergé ont été aidés dans le soin de paître le troupeau, les hérésies ont été comprimées, les infirmes soulagés, les captifs m êmes arrachés à la servitude et rendus à la hberté, les pauvres évangélisés, la jeunesse élevée, les

(1) Aug. I. 1, de Mor. cecles. cap. 3. .

clercs instruits, les lettres, les sciences et les arts cultivés et conservés. Or, chaque Ordre religieux, en restant dans la vocation qu’il a reçue de Dieu, concourt d’une manière si merveilleuse à la formation du corps mystique de Jésus-Christ que, pour cela surtout, nous pouvons dire que l'épouse de Jésus-Christ, l'Eglise, siége à sa droite comme une reine parée de vêtements d’or et environnée d'ornements d’une variété admirable. Puissent ces vérités être sous les yeux de tous, afin qu'on se forme une idée juste de la vie et de l'institut des Ordres religieux, et que personne ne se laisse égarer, comme dit l’Apôtre (1), par une fausse philosophie, par cette vaine et trompeuse doctrine des hommes, qui s'appuie sur les maximes du monde, et non sur les maximes de Jésus-Christ. Une nouvelle gloire, une nouvelle splendeur rejaillit done maintenant sur les Ordres religieux, par les mérites éclatants et par les éminentes vertus de nos bienheureux qui tous, après avoir embrassé la vie régulière, y travaillèrent constam ment comme de bons soldats de Jésus- Christ (2), et reçurent en récompense, au moment de leur mort, des mains du Seigneur, l’héritage céleste (3). Les anges et tous les habitants des cieux se réjouissent de ce triom phe, et sur cette terre la fille de Sion unit ses joies aux joies de l'Eglise triomphante.

11 faut done que Nous aussi, Vénérables frères et bien-aimés fils, nous soyons dans la joie, et que nous célèbrions à l’autel du Seigneur la solennité de ce jour.

(4) Ad Coloss. H. 8.

(2) 2 Tim. I, 3.

(3) Coloss. I1I, 24

Maïs notre joie sera plus pure et plus agréable à l'Eglise triomphante et à, l'Eglise militante, si nous nous efforçons d’imiter par notre conduite et par nos actions ce que nous comblons de louanges si pompeuses et si justement méritées. Dieu en nous proposant pour modèles les exemples de saints soumis aux mêmes infirmités et aux mêmes passions mauvaises que nous, nous montre comment, suivant notre mesure et notre pouvoir, nous pouvons imiter l'unique et parfait exemplaire de toutes les vertus, et la source de toute sainteté, Jésus-Christ, dont nos Bienheureux ont imprimé en eux-mêmes une copie si parfaite, nous rendre conformes à l’image du Fils de Dieu, et enfin, avec le secours de la grâce, parvenir à partager leur gloire. Ayant donc le même esprit de foi (1), le même Dieu (2) pour père, le même Médiateur entre Dieu et les hommes, Jésus-Christ, qui nous dit (3) : Soyez parfaits comme votre père céleste est parfait, travaillons, agissons sans relâche pour régler d’après ces paroles nos actions et nos pensées, et parvenir certainement à la même fin que nos cinq Bienheureux. Sürs maintenant de leur immortalité, pleins de sollicitude pour notre salut, ils prient Dieu sans cesse pour nous, et désirent avec ardeur que nous entrions un jour dans la gloire dont ils jouissent. Faites donc, Ô mon Dieu, par l’intercession et par les mérites de vos saints François, Benoit, Angèle, Colette, Hyacinthe, que votre miséricorde descende sur nous, que nous mettions notre bonheur à courir dans la voie de vos commande-

(4) 2. Cor. IV, 43.

(2) 4 ad Timo. IL, 6.

(3) Mat. V. #8.

ments, et à amasser toutes sortes de richesses spirituelles ; faites que nous soyons comme eux remplis du même Esprit-Saint, fortüfiés par la même grâce, par Jésus-Christ Notre Seigneur, votre Fils, à qui soit ainsi qu'à Vous et au même Esprit-Saint, gloire, honneur, adoration, ‘indépendance pendant toute l'éternité. Ainsisoit-il. »

Page 1