IA RÉPONSE 1)E PIERRE

Imprimée dans Pétri de Vin. Epist., lib. IV, cap. x et xi. — Collationnée avec le manuscrit 455 fonds Saint-Germain-Harlay.

Prudenti viro magislro P. de Vinea, Blanca uxor quondam . . . cuin recommendatione, etc. Tetigit me Domini manus, et apprehendit me indignatio irae suae, ut quae fueram viri solatio destituta, praematura mors filii viduam iterum viduaret. Ideoque duplici contritione contrita, singulare quaero in vobis dolori meo remedium, discretioni vestrae me fiducialiter recommendans. Ad haec sciatis quod Nicolaus futurus gener vester per Dei gratiam restitutus est plenariae sanitati, ita quod innaturali pallore ab ejus facie recedente, incœpit finaliter sibi fieri sanus color. Praeterea quia credo vos paterna provisione prosequuturos négocia domus meae, non porrigo vobis preces super aliquo speciali; sed ut generaliter quid expédiât providentes, filios meos et filias habeatis recommendatos in omnibus sicut pater.

Nobili mulieri dominae B. 1 P. de Vinea salutem et eonsolationem quam potest et debet. In praematuro filii tui casu, quo percussa doles et sauciata tristaris, impleas naturae debitum, sed divinae correctionis imperium non contemnas. Nec tamen usque adeo, licet intus efferveat, exaggeratus sit dolor, ut contra Deum provocata, quodammodo videaris te vindicare velle cuin lachrymis, et irata in judicempotiusquam correcta credaris, praesertim

* In impresso, Elisabeth. Un autre manuscrit de Paris doune aussi la variante Jacoba.

cum habeat Dominas quod clainanti respondeat, et habeat consolator quid offerat lachrymanti. Nam ille qui suum eomtnuni ratione repetiit, iste dilcctionis maternac consolamen superstilum tibi concessit sufficientem numerum filiorum. Ad quorum omnium bonum me libenter et hilariter offero affeclione paterna sollicitum, et arnica provisione fidelem in posterum reservabo; quorum unum, si concesserit Dominus, natura futurum mihi promisit filium et agnatio reliquos tilialis affines.

l’empereur prend sous sa protection la maison et les enfants DE LA BEI.LF.-MÉRE DE PIERRE DE LA VIGNE, A OUI CELUI-CI, OBLIGÉ DE S’ABSENTER, A CONFIÉ LA CARDE DE SA PROPRE MAISON ET DE SA FEMME.

Imprimée dans Pétri de Vin. Epist . , lib. V, cap. xix. — Collationnée avec les manuscrits 455 fonds Saint-Germain-Harlay et 202 fonds Notre-Dame.

Yocatus nuper ad presentiam nostram magister Petrus de Vin. * pro instantibus Excellente nostre servitiis, quac personam suam specialiter exigebant , domesticas et festivas primilias nuptiarum quae in conjugii vicinitate ttipudiant, mandalis parendo dominicis, interrupit. Clinique dornutn suam et consortis suae novae constantiam, cujus erat in suo pectore cura major, dum custodes incertos hospites nolletad hoc vel potius dubitaret admittere, socrui suae, de qua prae caeteris confidebat specialiter et fîducialiter commisisset, quae licet in totum

* Nous devons avertir que ce nom manque dans les deux manuscrits précités. Dans le manuscrit de Wolfenbuttel coté duyurf. 13 , 4, il est remplacé par les mots magister Runcisamts, et dans le manuscrit 8,190 de sir Thomas Philippe par ceux-ci , magister Tttrrizantis. Mais ce Runcizanus ou Turrizanus est parfaitement inconnu.

virilem supplere non possit absentiam, nihiloininus tamen abinde non discedit; dictus magister nostro culmini supplieavit ut domum et lilios socrus ipsius quos ex causa praedicta deseruit, sub nostra protectione recipi mandarenius. Cujus supplicationibus inclinati, fldelitati tuae praecipiendo mandamus, quatenus domum, terram et filïos mulieris ipsius non permittas ab aliquo molestari, sed ipsos in eorum juribus, auctoritate nostri culminis, manuteneas et defendas.

PIERRE DE LA VIGNE REMERCIE SOS FRÈRE DES MARQUES D’AF- FECTION QUE CELUI-CI LUI DONNE. AYANT RÉUSSI A SE TIRER d’esclavage, IL NE TOUT PLUS SE REMETTRE SOUS LE JOUG.

Inédite, publiée d'après le manuscrit Saint-Cermain-Harlay , n° 455, pars III , n° xci, et d’après le manuscrit de Middlehill, n° 8390 , où se trouve la rubrique : « Petrus de Vinea cuidam amico suo , dicens quod gratanter recepit litteras sibi missas, laudando amorem ».

Ex litteris tuis, frater, quas apud Ortonam de manibus T. gratanter accepi, orta est mihi laeticiae pleniludo, ubi sub novo coelo et inter acervos novarum* mores et linguas, tam dulcis fratris lepidis me recreationibus visitarent, nec aliquo minus gloriosum fecere legentem quem ex eis dijudieavi meritum nec privatum lratris atTeetibus etiain in remotis. Et hic est verae germanitatis zelus, purae fraternitatis affeclio et sincera sinceritas dileclorum. Ad hoc dum mittenlis nomen legi suprascriptum in margine, tecum prolinus una fui, nec obstitit mediatio interjeclae telluris quin in ictu oculi transcursis tôt spaciis totus esscm. Dum vero consilium persuasionis tuae oculo insatiato relegi, in tali proposito atnplexus sutn et

1 Sic; forsitan legendum agrorum novorum.

novi affectus tuos ad luum, et consideravi quantus sit fervor tuae dilcctionis ad fratrein, in quibus omnibus gratiflcor tibi, si gratiae rependendae sunt ab aliquo sibi ipsi. Sed attende tamen * quatn injuriosum sit hujusmodi pugnam repetcre ubi vel victum se noverit vel enormiler actum in fugam. Non 1 enim sine verecundiae nota, sine pudoris infamia accessus ad omissa repelitur et repelilio ad prohibita intentatur. Nunquam vidi compeditum ad compedes, nunquam audivi ad captantem caplivum a jure postliminii voluntaric rediisse, et in brutis hic sensus est ut nunquam per se soluta rcvertantur ad camum quum vix etiain coacta supportant. Annon recolis, ut ludum immisceam, quam ingeniose, quain saepe quamque libenter equlus ille rectus ambulabat et modicum exuebat camum aut frenum quod portabat a capite, ut semper et curatoris asluciam et patroni quandoque caulelam indocilis dissolvendo deciperet? Nunquam tamen eumdem memini semel saltem per se frenulum rehabuisse Quid ergo? Numquid homo quem in modico Deus minora vit ab angelo et prudentiorem fdiis lticis in generatione sua testatus est, inferior erit intelligentia brutis? Numquid homo rationalis quem genuit et lactavit licet sub crasso aere patriaque, vernilem* quam omnia fugiunt liberatus repetet servitutem? Soins enim frcneticus portât funcm ex quo ligatur. Respice insensibilia inanimata et miraberis omnia mirabiliter appetere libertatem. Si crescenti plantulae pondus incubât, nonne vidisti multoties quod quadam sagacitate déclinât obstaculum et perimi non paticns in liberum se semper conatur acrem explicarc? Si velis, poteris ex aliis omnibus colligere

' In codic. lumen.

1 In codic. nunc.

1 lu codic. raduisse.

* In codic. vernetum.

argumenlum. Et haec omnia quae facta sunt ad nostram doctrinam, facta sunt ut semper nos componamus ad ilia. Unde igitur ego nalus ex homine libertatem hanc quam diiLturnis suspiriis, anxietatibus, votis et desideriis meis concessit Omnipotens, vitare non debeo ne ammittam. Sic enim criminaliter offenderem concedentem.

BILLET I)E PIERRE DE LA VIGNE A L’ARCHEVÊQUE DE CAPOUE. IL LUI DONNE DES NOUVELLES DE SA SANTÉ ET LE PRIE DE CON- CLURE UN ÉCHANGE DE MAISONS AVEC SON NEVEU GUILLAUME.

Inédit , publié d'après les manuscrits de Paris 455 fonds Saint-Germain- Harlay , H 4042 ancien fonds laUn , et d’après le manuscrit de Middlehill 8390.

Ecce sanus scribit vobis quem desperatum in recessu vestro dimisistis potius quam intirmum. Plura vobis et latius scribere [voluissem], sed festinancia latoris praesentium non pennisit. Scribo tamen quod necessarium occurrebat quod cum Guillelmo nepote meo, communibus voluntatibus et utilitatibus bine inde concurrentibus , de domibus cambium faciatis, et caetera.