DONT LE NOM N’EST PAS INDIQUÉ

Inédite, publiée d’après le manuscrit de la bibliothèque impériale, ancien fonds ialin n° 8567.

Episcopo Pactensi Xicolaus de Rocca. — (Fol. 73 verso.)

Mulliplici vobis, domine, ratione congaudeo quod in paradiso deliciarnin et loco pascuae fortunae vos celebris félicitas collocavit. Gaudco quippe vos Ligurum accidentia subito non timere tonitrua. Gaudco viarum discrintinosis eventibus et hospitiorum non minus dubiis cessisse periculis. Gaudco vos illam virtutem, securitatis alumpnam, levius vcrbo quant facto portabilem, rerum sophisticain, nielius ori quant corpori consonam, qua jam nos omncs ditatos inspiciinus, corporalent inopiam non sentire. Gaudeo sospites adesse vos corpore ut sistat saltem personae secundae suffragium cui passiones absentium familiari quodainmodo conqueslione monstrentur. Gaudeo vos abesse loco, non animo, manifesta ratione praesumens quod exaudibilis utinam in ore vestro 1 frequentetur oratio, solis nostri circuituin metientis jam bina tcmporum seu fastidila potius revolutione a Liguria ad hemisphcrium fertilis et redolentis Apuliae crebris intercessionibus vocaliva. Haec igilur anxius potius recitare qttam scribcrc, catenus me vobis offcro, domine, quatenus ad nutunt recipere me placeat et habere. Cujus si

* Peut-être in aure vestra; toute la suite de ce passage est obscure ou mutilée dans le manuscrit.

quidem conditiones et statum qualibet scriptura lucidias vobis lator praesentium referet viva voce. Unum verumtamen scriptura non praeterit quod si locus sit conjecturis in talibus, jam pedem in streugam ereximus, ad lares patrios nisi fortunae protervitas consueta, quod

absit, impedimenta trajiciat, celeriter redituri.

Domino magistro justiciario Nicolaus de Rocca. (Fol. 9 verso.}

Moram meam quam plus debito famulorum hucusque defectus ingesserat, utinam ego paratus exciperem subito fortunae fallacia quae in eodem neminem patitur esse situ. Quamvis post domini nostri casum me in plerisque tantisper ex hujus temporis tempestate pupugerit, nuper tamen graviora mihi praeter personae periculum jacula jactare non potuit. Dum enim, carissime domine, frater

meus qui nichil mihi de bonis suis elapso jam

longo tempore nolens vel impotens destinarat, nunc majorera partem suorum quaestuum per mare transmitteret, quaesita longi temporis brevis hora consumpsit. Veniens namque nuntius .ejus in quadam trieride Gaietana quae

Gaietanos quamplures et dominum etiam de fere-

bat, apud Plumbinum ubi tanquam in terra fidelium invenire juvamina confidebat, pecunia et rebus suis aliis usque ad ultimum quadrantem per ..... Pisanos extilit spoliatus. Ex quo licet passi sunt plures Gaietani dispendiuiti et sic posset esse miseris solatium socios habere poenarum, ego tamen dampnum meum solus in caméra defleo et fortunae turbinem quae me sic crudeüter pcrculit, non sine cordis lacératione deploro. Nec doleo dampnum simpliciter, carissime domine , cum si conditionem meam infra meipsum commetior, ad victum mihi panis et aqua sufficeret, sed considero quod déficiente nunc mihi tempore prospero quod me non multum divitem dereliquit, auxilium istud in quo aliquantulum coepc-

ram confidisse defeeit. Considère etiam quod f rater meus qui tenaces semper hahnit manus ad munera, vel tepebit penitus in mittcndo de cetero, vel religionis alicujus assumet habit uni ex casus hujusmodi crudelitate turbatus. Ego vero Gaietam proptcrea bis acccssi ut per Gaietanos qui tanquam datnpni participes indempnitatis mihi remedium licet frustra promiltunt, super hiis possem consilium invenire. Et idcirco, carissime domine, personain vestram quae mihi est non soium in prosperitate solatium, sed in adversis etiam delectamen, visurus venire non potui. Scribo vobis tamen haec omnia tanquam itii cui voio, debeo et teneor omnia negotia propalare. Vos itaque, domine, prosperum vestrum statum et si redire ad partes istas in proximo vel in Arpino morari diutius proponatis, mihi vestro dignemini nunciare si placet.

Domino G. de Cutentia Nicolaus de Rocca. (Fol. 97 verso, 98 recto.)

Quod post discessum vestrum laborc confractos, frigoris algore torpentes, ni vis gelidae candore conspersos et jejunii pressura famelicos suh votiva tecta Venusii placidus vos hospes induxit et suffîcienter ut scribitis articulis singulis per opposita satisfecit, satis laetanter id audio et residentis inoram propterea magis laudo. Sane si amici fuisset et socii consilio creditum , potuisset forsitan actionum gravis ilia congeries, quantum vis hospitii reconcilia ta successu, vel praecaveri totaliter vel in melius circumscribi , ut expectatus tantisper eventus quem quarumdam dierum subsequentia peperisset, viam veritatis instrueret et auram effleeret itinerantibus gratiorem. Sed istud placuit inchoare viagium, temptarc nives et frigoris frangere caumata , sed potius eis frangi. Cur non etiam placuit ista praecidere et in alio quidem vestro, quod erat quasi viatoribus obvium, hospitio decli-

narc ut saltem vobis fugator Boreae fieret Teramum (?)

Ibi enim receptaculum competens defendens ab ymbribus, ibi grata requies post laborem, lignorum copia * contra frigus, refectionis mensa dapifera contra famem, Bacchi di versa généra genitiva laeliciae et quaevis optativa ventricolis gratanter vobis obsequi potuisscnt. Sed forsitan hoc evenit ut contrariorum disciplina sit eadem, succedentibns prosperis in quibus vos ilia forsitan meminisse juvabit; judicetis Yerius de adversis et discatis in posterum amicorum consiliis dare fldem. Ego quidem reditum vestrum proximum ut et felicem Fogiae votivus expecto, vos hylariter recepturus ibidem et in cellam vinariam inducturus, ubi a dextris et a sinistris vina tripudiant, quae bibentibus decies •repetita placebunt; et si quicquam de materia frigôris montani tuleritis, contra brumae cujuslibet et nivis obstaeulmn probabiliter triumpbabunt.

Domino G. de Cutentia Nicolnus de Rocca. (Fol. 94 verso.)

Ut loquar ad litteram, satis me pavit litlera quam misistis. Ex cujus sapot e dulcifluo fructus exuberans mentem erexit, spem fovit, fiduciant roboravit. Scitis enim quod quamvis domestica stalio grata sit animo , si lemporis tamen qualitas et conquassationis humanae conflictus qui non nisi superûm favore contunditur, attente pensantur, nunquam me sic segnities familiaris involveret, nunquam uxorius demulceret amplexus aut statuti itineris otia delectarent ut continue deleclarer in montibus, nisi de persona vestra conftderem et in prosperitatis vestrae successibus respirarem. In hoc etiam confidenliae nntrimento non sic eligo qniete dissolvi ut domini nostri a quo salus omnium et vita dépendent, servitia rejccisse conspiciar et a servitiis aestimer ut mancus abjectus. Proptcr quod vobis contidenter insinuo quod licel mihi

dudum mandatum dominicum misissetis ut ad eomitem me transferens cum eo usque ad felicem redi-

tum vcstrum de Sicilia remanerem, quia tamen processu vestro sicut Deo placucrit revocato et eodem comité ad domini praesentiam accersito*, videtur jam ipsius mandati causa cessasse, quid mihi sit agendum in antea mihi quacso per litteras injungatis.

Domino G. de Cusentia Nicolaus de Rocca. (Fol. 107 verso, 108 recto.)

Saepc vobis intentionem meam per litteras indicandam colorum appositione depingerem et accurata qua possem operis interjectione sulcarem, ut forsan accederet mittentis devotio comparata favoris dignitatc placentior, et quas recipicntis in pectore benivolentiae remansisse non ambigo scintillulas, attentior excilaret. Sed quo magis confido vel diligo, eo potius dubitans pertimesco ne sensus vester distractus ad varia, dum majorum rerum lurba comprimitur et occupationum ardua congressione calcatur, curas negligat carentes instantia et litteras quae necessitalem non indicant, oculis praetereat semiclausis. Nec mirum fateor, cum inter horas singulas quas reverenda vobis domini praesentia subripit et dilationis impatiens jussionum exequutio festina subducit, quas tolerabilis amicorum importunitas adimit et clamantis in atrio populi petitio tumultuosa conquassat, quas eliam inspiciendo vicissim et utinam pro meritis compensando notariorum vestrorum opéra, fréquenter expenditis et

1 Au folio 98 recto , se trouve une autre lettre de. Nicolas de Rocca adressée au chancelier du roi (Manfred) sur le même sujet. On y lit : « Ut ad egregium virum dominum comitem Principatus me confcrens cum co in scrvitiis regiis usque ad felicem domini reditum remanerem, etc. » 11 s’agit très-probablement de Gualvano Lancia, comte de la Principauté , maréchal dn royaume en 1257.

in ipsorum expeditionibus cxercetis, sic spiritus vester ut credo praesentium perplexitate contunditur quod nisi humeros haberetis suetos ad sarcinam, ad signationem* absentiuin minus sufficiens redderetur. Nam si forsitan, ut verbis alludam , de tôt negotiis aliquid otii prudenter excerpitis, illud in re militari de cetero quae parum habet commune eum litteris, vos expcdit curiose consumere et de armorum judicio, cum tyronis in vobis jam nomen effluxerit, non solum verbo sed facto Iractare. Confisus tamen absens ego quantumlibet dum maxime de amicitiae circumferentiis agilis, coram vobis semper ymaginarie reddere me praesentem, ad vos latorem praesentium fiduciose transmitto, ut quid mihi sit agendum in antea mihi quaeso consiliariter rescribalis.

Eorum fratri et amico harissimo ... illi duo connomii Nicolaus de Rocca et Nicolaus de Sancto P. salutevi quam amor in fralribus et caritai exigit in amicis. Per Nicolaum de Rocca. (Fol. 9 recto, verso.)

Votum vestrum sub pillera verborum seu placida coloratione transmissum exauditionis ad gratiam libenler admisimus, velut qui cordis vobis et nominis idemptitale conformes in nobis ipsis retinere confidimus quod aller in alterum mutua receptationc transfundit, ncc excitari quaesivimus adjectione calcarium, ubi de vestra non minus quam propria melioratione solliciti tanquam volivi nobiscum habere contiguum quem animo diligebamus absentem, priusquam nobis in lucem vestra petitio prodiisset, effectum sibi dedimus quem quaerebal. Nonduin enim pagina quam misistis legalionis suae metas attigerat, cum adventu vestro ad curiam €aesaris per noslram inslantiam procurato, vocationis ad vos lilterae quas

1 Peut-être comiderationem.

jam récépissé vos credimus eroanarant, ut inter quos binarius nutnerus imperfectus quodammodo videbatur, lier aggregationem tertii quem ardenler appetimus, extreoiitates imperfecti cujuslibet trinitas collecta suaviter restauraret. Sed dubitanius et inerilo ne per celerem expeditionem negotii res desiderata viluerit, dirai, quem anxium desiderio pendente cognovimus, nunc segnem et tepidum consummato senti mus. Solet enim inter infantes vel ainatores aliquando qui ipsa qualitate negotii juvenescunt, vota fortins fervere si iiendeant et tanto cupidis animis viliora se reddere quanto maturiora concurrunt. Yosaulein, carissime frater et socie, quem desideria concepta trans (?) juvenem metiri debere seu posse confidimus, cum vobis ad januam res jretita pervenil, ipsara libenter excipite, dampnate desidiain, moras abrumpite, et cum paratrs semper di (Terre nocuit, spes pulcra vos foveat quod tam debile, tain leve principium fortuna celebrior subsequelur.

NICOLAS DE ROCCA ENGAGE TOUTES LES PERSONNES ATTACHÉES A LA CHANCELLERIE IMPÉRIALE A FAIRE DES VOEUX POUR LA SANTÉ DE MAITRE SALVl’S, QUE SON ÉTAT DE MALADIE RE- TIENT ÉLOIGNÉ DE LA COUR.

Inédit , publié d’après le manuscrit de la bibliothèque de Vienne , Philologvs n° 305, fol. 156 verso, 157 recto. Le texte de ce manuscrit est aussi défectueux que l’écriture en est difficile à lire.

Honoris coronantis et gloriac sub diversis titulis nomen habentibus, universis in sortent domini evocatis, N. de Rocka nichil ad praesens peterc quam quod petitur exaudiri. Populus gentium variis circumplexus eventibus de salutis régula turbata conqueritur et turbati signi discordiam condolet in signato , dum salutifera virtus Ln

Salvo 1 rétrograda, rescripto non obtento laetitiae, legittimo menti ta colono, per peregrinos exulat incolas, et sic ejus manus jam tepida, nominis mentiente vocabulo, contrarietalem adjicit in subjecto. Etenim pro oratione singultuosa deprimitur in magistro Salvo pacis essentia; humanorum -distemperante temperie et accidentium superveniente rnbigine, substantialis formae qualitas alteratur. Deus nunquam voluit nec velle debuit hujus salutis praesumptivae diem discessus praedicere populo, ut ad minus contra valitudinis succedentis audaciam quae in tam commune surgit exitium , sufficientis opinionis obstaculo et defensionis praesidio munirelur. Ejus namque compassionis brachium capita multomm amplectitur, dum mater ipsa fidelitas in tam fideli fllio patiente turbatur, humilitas condolet, eclipsatur honestas et virtus eloquentiae quae ipso vivente vivebaj, nostro palitur in inlirmo et in solo prosternitur. Nam per eum sedebat in solio triumphata, ac praeter impedimenta clandestina virtutum cancellariae chorus nobilis et decorus cujus pars non erat exigua, per ejus absentiam cancello tenacissimo dissoluto imperfectam superficiem repraesentat. A cujus tanquam a patris plenis lacté uberibus licet omnes, praecipue tamen quos notae titulus superscribit, tanquain dilecti filii dependentes, turbantur ex merito, qui velut fons irriguas Eufraten aquas dulcedinis fundens in gentibus, dejectum oratione Tullium suae linguae mysterio reformabat. Ad ejus igitur primaevae restitutionis ymaginem, cum cumulatae preces precantis affectum exprimant et venerabiliori instantia emolliant anirnum concedentis, una quaeso mecum, cui tanto subest materia dolendi prolixior quanto de suae sospitatis adventu fecundioris gratiae tlducia separelur, ad 6edentis in throno

1 Probablement le personnage désigné plus bas sous le nom de magister Sah us et qui était notaire de la cour impériale en 1286.

potentiam intercessores assistée, ut ubi alternae conditionis disparitas et dissona vocis emissio affectum suspenderct imperantis et exccutionem petitionis forsitan irnpediret, oratione multiplici divinam movente clementiam et vocuin congerie suramain graliam excitante, pugnet et stimulet salutem circumvagam , et velocius terminans cursum suum [ad] metam perveniat et inedicinain adjiciat salutarem, per quam infirma roborct membra patris et expectantium filiorum votivis successibus vota restauret.

N- 94, 95, 96 et 97.

ÉCHANGE HE LETTRES ENTRE UN ANONYME ET NICOLAS DE ROCCA. CELUI-CI SOLLICITÉ DE PRENDRE PART PLUS SOUVENT A LA LUTTE ÉPISTOI.AIRE , SE COMPARE A UN COMBATTANT DONT LE GLAIVE EST ROUILLÉ.

Inédit , publié d’après le manuscrit de* la bibliothèque de la ville de Strasbourg, coté G. 504, fol. 11, recto et verso, n°» 28, 29, 34, 35.

Epistola de commendatione dictaminis rujusdam (?) magistri.

Viros fortes et agiles solet tantummodo petrosa Rocca mittcre, et ut nomina rebus consonent, monlani générant montuosos, cum grossa substantia non nisi artificialiter transeat in subtilem. Sed babes tu, frater, unde patriae vicium redimas, dum anitnum ornasti moribus; solus tu habes in dictando quod totus Roccanus populus nullis temporibus invenerunt. Unum tamen in te reprehendit amicus quod vis scientiam in pectore claudere, quae persaepe ruptis marginibus tanquam de pleno gurgile supervacua licet localiter emanat. Aperi igitur lhesauros tuos amicis et sociis, et die nova quae placeant; scribe quae redoleant et informent, ut bonum in taulo commercio deductum non solum aliis clareat, sed tibi salubrius elucescat.

Responsiva.

Sine tituli praefiguratione notabili pagina quaedam conspicua Roccano nuper illuxit, quae petrosae Roccae viros et fortes et agiles per augmenta ralionis vulgariter attribuons , a suae proprietatis archivo injuste exclusit altitudinis metas, cujus et puncta velut ad centrum tendentia, quae quanto viciniora sunt aetheri, tanto sublilioris aeris depulata suffragio', ut effeetus causae non discrepet, viros subtilitatem patiuntur suscepturos. Si ralionem considerasset incfepantis objectio, non invenisset quod in Rocca posset arguere nec in suprema dainpnare, de cujus corpore membruin explicitum de dictajnlnis operibus quibus me verbolenus dixistis affluere, artis efficaciter excusasset 1 inopia. Parvitas tamen ing-enii quod, si quando commonitum vel peregrinis exeniplis inductum aliquid de cruda massa temptet educere, curis domeslicis impedilur, efticacius quaeso corain vobis alleget*.

Epistola missa magistro JV. ut debeat amico arttm dictaminis

revelare.

Surrexisti, fraler, alter Nicholaus confessor in curia, ut sicut ilium [praecipuum] miraculis sancla narrai Ecclesia, sic te fateantur et recitent princïpem curiales. Hujusmodi suave oleum tumba distillai; cum dulciloquio serinonis praesentialiter qpud nos famosus existis. Exurge, f rater, ne lateas, rescra claustrum spiritualis scientiac qtiuin [apud] lectores veteres vivcscat memoria et modernos juvenes veneranda quadam seneclute venustet.

î idée empruntée à la théorie des anciens, que l’éther enveloppait l’air.

, ln codic. excutiisel.

3 sous-entendu excusationem.

Rctponsiva.

Nuper dum linguae meae gladium de vagina silentii ubi nedura inuniserat, sed etiam fabricarat obüvio, ad certamen dictaminis quaedam causa necessitatis excuteret, inventus est tam solida rubigine coopertus, tantisque tineae morsibus ulceratus quod nisi ad extractioncm ejus limae vestrae laboret asperilas et remigio gratioso nostrae ratis officia subsequantur, ad paiestram dictaminis jam reperitur inutilis, dum turbata jam cuspide atque impedimentis quodammodo carceralibus impedita dubitatione sub obscura nec liostili timeatur incuria nec cautela ienentibus promittatur. Praesentem itaque gladium et informem de vestri gratia postulatum benigne quaeso suscipite, ipsum ex praedictis causis inutilem magisterii vestri providentia reformantes. Intérim si place! de vestris nobis aliquem 1 commendate quem ante de novo tunderit favorabilis industrie, ut praesidio ejus munitus inveniar, quousque meus fultus et fervidus redeat qualis in proprio debeat de magistri reformatione experiri.

LETTRE I)E CONDOLÉANCE ATTRIBUÉE A PIERRE DE LA VIGNE , ET ■RELATIVE A LA MORT D’UN PROFESSEUR DE GRAMMAIRE EN L’UNIVERSITÉ DE NAPLES.

Publiée dans Pétri de Vin. F.p'ust . , lib. IV , cap. vm. — Collationnée avec les manuscrits 455 fonds Saint-Germain-Harlay , 202 fonds Noire-Dame, 8390 de Middlcliill où se trouve la rubrique : « Petrus de Vinea doctoribus Neapolis de morte magistri Girardini , » ainsi qu’avec le manuscrit du prince Fitalia à Païenne , fol. 53.

Sedentibus super aquas amanludinis, et in salicibus organa suspendentibus, Neapolitani studii doctoribus uni-

' Sous-entendu gladium.

versis, magister Petrus solamen Sancti Spirifus, et illam quae omnem sensum exsuperat, pacem Domini nostri JesuChristi. Deseculo nequam et valle miseriae, ad scholas florentis patriae, ubi garrulitatis improbae nullus auditur tumultus, illius vocatione, cujus imperium in coelo et in terra et in omnibus extenditur creaturis, grammaticorum eximius consocius vester et confrater, magister G . 1 noviter evocatus, ab oculis nostris pertransiit velut umbra, imo evanuit. Ad cujus transitum studii Parlhenopensis obscuralus est' sol, et luna eversa est in eclipsin ; nam ars grammatieae quae lunae vocabulo desigpatur, privata decoris radiis sedct in tenebris, et non habet unde possit suum recreare dolorem , duobus maritis tam modico tempo re viduata. Nondum praecedcntis doloris sanata sunt vulnera , et sic calamitati calamitas et tempeslas adjicitur tempestati, dolor doloribus et vulneribus vulnera inferuntur. Mirum non modicura ; hic est ordo praeposterus et turbalus, quia naturaliter magistrum discipulus, hic autem magister est discipulum subsecutus; et hoc ideo quia mortis irreguiaritas de suo more perversa pervertit ordinem, quae praeponenda postponit e contrario postponenda. Proli dolor! vitis frondosa subito aruit, cujus fruclus exuberavit ad plénum. Nam in inultitudine fdiorum quos genuil, indefessus ille utérus magistralis intumuit, praevaluit, et tanquam cedrus Libani superexcrcvit, cui non sunt adequatae virgulae de deserto. Ipse quidem fuit alter Joseph, cui omnes inviderunt parentes, quem saeva bestia devoravit, videlicct mors, quae per aphaeresin cunctis aufert mortalibus caput, a membris dividit et recidit. In cujus decisione vos qui tlorelis in cathedris , tanquam multorum capita plena oculis, rétro respicite, et ante diligenter

1 In codicc 455 Gualerut; in titulo eod. Ptiilipps. Giraixlimis.

attendite quantum tenuis et fragiiis gloria secularis, quac est quidam vapor ad modicum durans, velut fenum agri, quod manc fioret et vespere decidit et arescit. Ad tutelain igitur, per illam syncopam a qua nullus grammaticus excusatur, statum et transitum reciprocantes in vobis, unum efiicax per locum a simili in vobis colligite argumentum, similiter illud iter currere, quod vester socius percurrit, cum de similibus idem judicium habeatur. Testante propheta, subito dcfecerunt et perierunt velut sompnium exurgentis.

AUTRE LETTRE DE CONDOLÉANCE AUSSI ATTRIBUÉE A PIERRE DE LA VIGNE , OU CELUI-CI CHERCHE A CONSOLER UN PÈRE DE LA MORT DE SON FILS.

Publiée dans Martène et Durand, Ampliss. Collect., t. II, col. 1181, n» Lxm , et col. 1207, n° lxxxvi. Ce sont deux fragments d’une même lettre que nous rapprochons et complétons ici d’après le manuscrit fonds Saint-Germain-Harlay 4J5, partie IV, n» 26. Le texte adopté par Martène attribue ces deux lettres (qui n’en fout qu’une) à Pierre de la Vigne , ce qui est confirmé par la rubrique du manuscrit 8390 de Middlebill : « Petrus de Vinea cuidam vicino suo de morte filii sui consolando ipsum ».

Audivimus condolentes quod amicus noster P. 1 filius vester et juvenis clarac indolis, moribus et scientia diligendus, pro dolor! naturae debitum solvit. Sed ô dura et dira nati conditio et obliqui ordinis corruptela! qüem sperabat paler post se dimittere successorem , cui quicquid poterat in renovatione domorum, in ampliandis praediis et rebus opulentioribus de patris officio praeparabat, vidit ordine mutato mortuum, et quod praestolabalur ab eo, praebuit heu! genito offlcium lugubre se-

* Dans les manuscrits Petroniiu ou Petrucius.

pulturae. Ha, ha, Deus omnipotens! lit qui in rehus humanis tantam patris ad filium emanare gratiam naturae ministerio voluisti, quod acmula patrum praematura privatio filiorum incxorabiiis mortis gladio paternam animam pcrtransiret, aut ad succedendum pa tribus erga filios ordine recto fata procédèrent aut rerum conditio patri filium non dedisset, ut filialis amoris ncscius tantam in decessu filii doloris vehementiam non sentiret. Nam tolerabilius videretur non habuisse filium quam habitum amisisse. Excessus tatnen primi parentis meruit ut successiva posteritas tam sinistris eventibus angeretur et ex transgressu illius totius generis humani successio defectus naturae paliàtur et ad ejus solutionem debiti nnlla differentia sit aetatis. Hoc autem magis est in juvene decedente deflendum quod non superest in ejus memoria filius qui dolorem avi utcumque leniret et patris ymaginem praesentaret, ut haec vobis anxietatem rénovent et ab oculis Yestris lacrymas non abstergant. Verumtamen si prudentiam ejus et probitatem quas sibi natura contuleral meditemur, sic ad perfectum virùm in aelate delicata profecerat ut inaluruin senem moribus et scientia repraesentaret in juvene, ac ejus anima sic erat placida coram Deo ut eum ad se maturius vocare decreverit 4 . Adhibitam circa ejus profectum diligentiam vestram et desiderium complevisset , quum videritis eum profecisse scientia et aetale ut ad summum in eo natura deducta, dum congessisset simul in eo quicquam foret per longiora tempqra conlatura, superiora respiciens ad nutum vocantis Domini pararetur. Perveniens igilur filius vester ad decreli lemporis mclam, migravit ad Dominum, integritate famae ac bonorum operum proie in sui meuioria reservalis; abiit et processit invidiosum sui favorem no-

' Ici est le point de jonction des deux fragments séparés dans le texte -, deMartène.

minis post fala relinqttens omnibus qui noverunt eum, praefinito tempore secuturis ut optent simile nomen et publici oris testimonium post eorum obitum obtinere. Vobis igitur, bone pater, cui'justa deesse non potest in tani boni tilii amissione (urbatio, providere convenit et pensare ne continuo parendo dolori modum exeedere vos contingat, quia Dominus dédit el abstulit ut ejus nomen debeat benedici et ncmo possit suo nutui contraire. Pro- Tidete tamen vobis superslitem de renibus vestris expectatain sobolem subrogare, cum c(e novi thori conjugio spes optatae felicitatis accédai, dummodo viri prudentis animus doloris instanciae qui mnliebrem frangit animum, non virilcm, per assuetudinem non succombât. Nos autem qui vos diligimus et in adversilalibus vestris acque compatimur, prudentiam vestram inultonim cxcmplo conspicuam praesumimus ex idemptitate dilectionis habitae commonere, quatenus condictionis humanae tenore perspeclo ac loci et officii vestri qualitate pensata , utriusque salutem bominis procuretis ut post effusos filialis funeris geinitus et paterni pectoris consummata suspiria, in vobis ipsis spem naturae, virtutis et pradentiae colligalis. Quarc si de filio vestro, sicut plaçait Domino, ita factum est, nec primas estis nec ultimus patmm qui talia pertulerunt ; nec nomen patris per Dei gratiam amisistis quin plu res gremii vestri 1 futura mater in proximo tiliorum conspectu patii assistât, ut incolumitati vestrae ac vestrorum potissime provisuri ad debitac consolationis remedium in Domino consurgatis; ostensuri caeteris per exemplum quali ter a prudenti viro, totius generis et patriac speculo, in similibus ad débita solatia doceantur. Deus autem consolationis animum vestruin de sua clementia plenarie consoletur.

' Les manuscrits n’éclaircissent point ce passage. U semble qu’il faudrait lire quin plexa gremio vestro.

N°* 100 et 101 .

DEMANDE DE SECOURS A i/EMPEREUR. DÉTRESSE PÉCUNIAIRE