C. Auteurs du Moyen- Age
Si nous passons aux auteurs du Moyen-Age, nous retrouvons la même thùse appliquée il la cantilène grégorienne.
388. — « ]n omni textu iectionis, psaimodiae vel cantus, accentus sive eoncentus verborum, in qua)ituin suppctit faailtas, non negligatur, quia cxinde permaxime redolet intellectus » (2).
Dans ce texte célèbre, l'auteur des Instituta Paimin, après avoir recommandé l'accentuation et la bonne harmonie des paroles, ajoute cette réserve significative : « in quantnin suppetit fiXiiiltas » (autant qu'il est possible). Par ces mots, les droits de la musique sont atlirmés : la mélodie ne peut être dénaturée par égard pour l'accent.
389. — Plus précis encore sont les enseignements suivants du môme auteur; ils s'appliquent plus spécialement aux cadences médiales ou finales pentésyllabiques des introïts et des répons que nous étudierons plus loin :
« Quomodo ergo toni deponantur in fmalibus propter diversos accentus, nunc dicenduni est. Omnis enim tonorum depositio in fmalibus, mediis vel ultimis, uon est secundum accentum verbi, sed scaindum îniisicalein viclodiam toni facienda, sicut dicit Priscianus : "iMusica non subjacet regulis Donati, sicut nec divina Scriptura ". Si vero convenerint in unum accentus et melodia, communiter deponantur. Sin autem, juxta melodiam toni, cantus sive psalmi terminentur. Nam in depositione fere omnium tonorum, musica in fmalibus versuum per melodiam subripit syllabas, et accentus .sophisticat, et hoc maxime in psalmodia. Ideoque si tonaliter linis versuum deponitur, oportet ut saepius accentus intringatur eo modo, verbi gratia, ut sunt sex syllabae, saeculonun amen ; ita sex conformentur notis toni in depositione verborum et syllabarum »(3).
(i) De Musica, lib. 11. MlGNE, Patr. lut., t. XXXii, col. loyg.
(2) Gerbert, Scriplon-s, t. 1, p. 6-7.
(3) Ibid.