EN MILANAIS
et lui en concédant d’autres W.
(Copie moderne, à la Bibliothèque nationale, fonds français, mss. aaBAi, fol. 116.)
Ludovicus Dei gratia Francorum et Neapoiis et Jérusalem rex, dux Mediolani, universis præsentes îitteras inspecturis tam præsentibus quam futuris, salutem et dilectionem.
Libéralisas] in principe summa est laux vertiturque in famam bonam, nominis augmentationem , et sæpissime in honoris , status et dignitatis crementum , cum lamen liberalitas ipsa illis qui meruerunt exponatur et dividatur. Sane igitur considérantes et ad memoriam reducentes grata et quam accepta servicia quæ earissimus et fidelis consanguineus noster Petrus de Rohan, dominus de Gié, vicecomes Fronsiaci Franciæque marescallus, per longa tempora prestitit tam prædecessoribus nostris regibus Franciæ quam nobis a felicissimo aventu nostro et adeptionis coronæ nostri regni Franciæ ducatusque Mediolani, in recuperacione cujus necnon in aliis nostris arduis negotiis et consiliis legaliter virtuoseque et viriliter se gessit, adhucque de præsenti se gerit, laboribus personæ nimiisque bonis temporalibus nullo modo parcendo , adeo et in tantum quod per ejus digna et virtuosa opéra idem vicecomes Fronsiaci remanet apud nos quam plurimum commendatus : desideramus ea propter, ut racio suadet, dicta servicia erga ipsum recognoscere et de impensis ipsum compensare , necnon et etiam pro ipsum comitem Fronsiaci compensando de Castro et comitatu Burginovi et aliis terris et dominus quæ fuerunt defïuncto Sforza secundo, de quibus pridem sibi ipsi comiti donum et concessionem feceramus et quos castrum, comitatum et dominia, aliquibus de causis ad hoc nos moventibus, dominæ Francisquinæ Bourromeæ et Aiexandro ejus filio restitui ordinavimus : bis igitur de causis aliisque justis rationibus mentem nostram digne moven-
(1) Voir ci-dessus, page 87 1.
tibus, eidem Petro de Rolian, consanguineo nostro, pro se, fdiis, hæredibus et successoribus eorum quibuscumque dedimus, concessimus, dimisimus et transportavimus , sicuti tenore præsentium de nostra certa scientia motuque proprio et gratia speciali et de nostræ plenitudine potestatis auctoritateque regia et ducali damus, concedimus, dimittimus, transportamus et liberaliter elargimur, omnia, universa et singula bona mobilia et immobilia, jura, actiones, débita, terras, prata, domos, dominaciones , molendina, hedificia, nemora, pascua, herbagia, campos cultos et incultes, aquas et aquarum decursus, et omnia alia bona et res et proprietates, quæcumque et ubicunque in ducatu nostro Mediolani sita, cum omni jurisdicione meroque et mixto imperio ac gladii potestate, vassalibus vassalorumque redditibus et jurisdicionibus quibuscumque, quæ fuerunt et pertinuerunt cuidam Bon Galeas de Castelnonal et nunc nobis spectantia et pertinentia cameræque nostræ confiscata et applicata ob notoriam rebellionem contra nos seu statum nostrum per eumdem Galeas commissam, per quam ipse Bon Galeas juste a dicto ducatu nostro Mediolani bannitus et de præsenti expulsus extitit. Quibus de causis superms declaratis , dicta bona dicto Petro de Rohan et suis hæredibus et successoribus concedimus ad habendum, tenendum, possidendum et utifruendum de ipsisque tenendum dandumque et alienandum ad sui libitum voluntatis tanquam de re sua propria , reservantes tamen nobis supremum dominium et aliam potestatem ac feudale servicium secundum consuetudinem ducatus Mediolani nobis debitum. Mandantes propterea dilectis nostris cancellario et gentibus , . . comitatus nostri Mediolani , necnon magistris cameræ nostræ ducalis ceterisquejusticiariis et officiariis nostris præsentibus et futuris, nostris præsentibus, gracia, dono, cessione, concessione et alns in præsentibus nostris litteris contentis ipsum Pelrum de Rohan , consanguineum nostrum , suosque heredes et successores uti et gaudere faciant et permittant : in possessionem etiam dictorum bonorum sibi ipsi per nos donatorum ipsum aut procuratorem suum ponant et induant, positumque niissum conservent et manu teneant, quocunque impedimento cessante, quod, si factum foret, illud reparent seu reparari faciant et ad prestinum statum et debitum reducant seu reduci faciant indilate, nam talis est nostra voluntas. In cujus rei testimonium sigillum nostrum his præsentibus litteris duximus apponendum, salvo tamen in aliisjure nostro et quolibet alieno.
Datum Papiæ, in mense augusti, anno Domini millesimo quingentesimo
secundo et regni nostri quinto. Et sur le repli: Per regem ducem Mediolani, domino cardinali deAmbasia,in Francia legato , et aliis præsentibus : Robehtet.
Archives de la principauté de Guéméné.
Lyon, 26 septembre i5oa.
VENTE PAR LE MARÉCHAL DE GlÉ A ALBÉRIC CARAFFA DE SES TERRES DANS LE ROYAUME DE NAPLES,
moyennant 12,000 livres
(Copie moderne à la Bibliothèque nationale, fonds français, ms. 2a34i, fol. 119.)
Nos Johannes Arzeleri, utriusque juris doctor, miles ecclesiarum Lugdunensis et Viennensis, officialis Ludgunensis, notum facimus universis et singulis præsentes litteras inspecturis quod coram Bartholomæo Bellievre, clerico curiæ Lugdunensis, publico apostolica auctoritate notario, et curiæ officialatus Lugdunensis jurato, ad hæc a nobis specialiter deputato, præsentibus etiam testibus subscriptis, propter ea quæ sequuntur existentibus et personaliter constitutis, illustri et magnifico domino Petro de Rohan, domino de Gié, marescallo Franciæ, agente pro se et suis hæredibus et successoribus universaübus et particularibus ex parte una : et magnifico Hieronimo Carrafa, filio naturali et legitimo ac procuratore ad infrascripta deputato magnifici domini Alberici Carrafa de Neapoli, comitis Marigliani, prout de sua procuratione et potestate plene constitit et plenarie fîdem fecit ipse Hieronimus per quoddam publicum instrumentum procurationis in carta pergamenea scriptum manu Angeli Marciani de Neapoli et per Jacobum de Moria, in curia dicti loci notarium, receptum sub data diei xvi mensis junii ultimo lapsi et v indictionis, procuratorioque nomine et pro parte dicti domini Alberici comitis, patris sui, et pro ipso domino comité ejusque hæredibus et successoribus universalibus et particularibus, ex parte altéra : prefatus dominus marescallus asseruit coram dicto notario et jurato nostro et magnifico Hieronimo, procuratore quo supra nomine, testibusque inferius descriptis, quod, cum superiori tempore quo vixit
■t‘i Voir page 375 et suiv.
quondam cbristianissimus dominus noster Carolus, Franciæ Siciliæque rex, et regnum Giciliæ recuperasset, præfatusque dominus marescallus cum eo in reeuperatione hujusmodi regni militasset, et propterea dictus quondam christianissimus rex Carolus ob benemerita et servitia per eundem dominum marescallum eidem quondam christianissimo régi in reeuperatione prædicta multipliciter prestita et impensa, eidem domino marescalo dono dedisset fecissetque largit[as] nonnullas civitates, castra, villas, feudaet oppida in dicto regno Ciciliæ consistentia , et inter cætera civitatem Ariani cum feudo Amandi, castrum Montis Leonis, castrum Montis Calvi, castrum Cinestræ, et castrum Curlani M, sita et posita in dicto regno Ciciliæ seu Neapolis et in provincia Principatus ultra, eorum fînibus limitata, cum eorum fortalitiis, vassallis, vassallorumque et aliis eorum introitibus et redditibus cum mero mixtoque imperio et gladii potestate, cum banebo justitiæ et cognitionis causarum civilium, criminalium et mixtarum, bonis, juribus et pertinentiis quibuscunque, et cum integro eorum statu, prout bæc et alia in quodam privilegio continentur et valido, omni qua decet solemnitate, munito atque expedito lacinis et serrocinis enarratur. Postmodum vero idem dominus marescallus, auctoritate dictarum donationum et concessionum dictique privilegii vigore, cepisset corporalem possessionem et tenuram civitatis, Jeudi et castrorum prædictorum, et fuisset tum in pacifîca possessione et tenura eorumdem. Quae quidem civitas Ariani, cum feudo et castris prædictis, tempore jam dictæ possessionis et concessionis in posse memorati quondam Caroli regis et ejus curiæ domanialis existebant, quæ alias indebite tenta fuerant, occupata per quandam Petrum de Ymara, nullo justo titulo præcedente, et ob ejus démérita et mortem subsecutam in possessione et domanio curiæ devenerant, ac deinde, dicto regno Ciciliæ ad dominum Aragonem reverso seu pervento , dicta civitas Ariani cum feudo et castris præcedentibus usque ad præsens tempus quo dictum Neapolis regnum per christianissimum dominum nostrum regem Ludovicum iterum extitit recuperatum, etiam indebite occupata extiterat, possessione tamen civitatis, feudi et castrorum prædictorum per præfatum dominum marescalum semper animo retenta, [u]t ilia in præsentiarum teneret et possideret. Ipsaque bona ad eum spectare et pertinere juste et légitimé et pleno jure ac justo titulo et bona fide, tanquam ipsorum dominum et baronem , francha quidem et libéra et exempta
(*) La copie porte tcCurlams ( alias Gurlam); il en est de même dans les noms qui suivent.
ab omni vendicione, alienatione, donatione, permutatione , in solatium datione, ypothecatione, contracta, onere, redditu, nexu, censu, servitio, décima, legato et præstatione, seu ab omni et qualibet aiia specie et genere obligationis et servitutis per eundem dominum marescallum vel quemcumque alium ejus nomine de dictis bonis quomodoiibet factis, aut super illis quovis modo impertitis, [declar]avit ipse dominus marescallus coram dicto Hieronimo, [cum,]pro nonnullis suis negotiis et commodis sibi inspræsens occurrentibus necessario exequendis, ut dicit, disposuisset et deliberasset prædictam Ariani civitat'em cum feudo et castris prædictis alicui vendere et perpetuo alienare , pretio , quo poterit meliori, in suis negotiis et commodis prædictis convertendo. Quibus omnibus sic assertis et narratis [per] dictum dominum marescallum coram dicto Hieronimo procuratore, ut prædicitur, ipse dominus marescallus, volens, prout dicit, prædictas suas dispositiones et deliberationem realiter adimplere, clic— tasque venditiones et alienationem realiter ad effectum perducere, sicut sibi actum, congruum, utile, expediens et melius visum fuerit, cum dicto magnifico Hieronimo Carrafa, filio et procuratore dicti domini comitis Marigliani, ad conventionem devenit coram dictis notario et jurato nostro ac testibus subscriptis, sponte, non vi, dolo, vel metu, aut altero quomodoiibet circonventus, sed cum libéra et spontanea voluntate, ac ex certa ejus scientia et motu propjio prædictam civitatem Ariani, feudum Amandi, castrum Montis Leonis, castrum Montis Calvi, castrum Ginestræ, et castrum Cursani jam dicta, in dicto regno Ciciliæ consistentia , eorum finibus limitata, cum fructibus, vassallis, vassallorumque redditibus et introitibus, cum mero mixtoque imperio et gladii potestate ac cum bancho justitiæ et cognitionis causarum civilium , criminalium et mixtarum , cum bajulationibus , feudis , subfeudis , territoriis cultis et incultis , silvis, nemoribus, pascuis, berbagiis, molendinis, aquarum decursibus et aliis pertinentiis ad prædictam civitatem, feudum et castra, tam de jure quam de consuetudine, spectantibus et pertinentibus quovis modo, et cum integro eorum statu, libéré vendidit, alienavit, cessit et renunciavit titulo venditionis, cessionis et renunciationis , per traditionem sui annuli, jure proprio et in perpetuum dédit, tradidit et assignavit dicto Hieronimo Carrafæ, procuratori quo supra nomine, præsenti, ementi, recipienti et stipulanti nomine et pro parte dicti domini Alberici comitis, patris sui, et pro ipso domino comité ejusque hæredibus et successoribus , pro convento et fînito pretio inter eos duodecim mille francorum de moneta Franciæ, de quibus quidem duodecim mille francis
præfatus dominus marescallus venditor coram dicto notario jurato et testibus suprascriptis præsentialiter, manualiter et cum effectu habuit et recepit a dicto Hieronimo procuratore et emptore, quo supra nomine, dante, tradente, numerante et assignante de propria pecunia dicti domini comitis , sex mille francos de moneta predicta bona et usuali : et reliquos sex mille francos de dicta moneta præfatus Hieronimus, quo supra nomine, sufficienti ad boc potestate suffultus, dictæ procurationis vigore, etiam suo proprio et privato nomine, dare, solvere et assignare promisit dicto domino Petro de Rohan vel suis hæredibus per totum mensem decembris proxime venturum in civitate hujusmodi Lugdunensi.
Acta et gesta fuerunt hæc Lugduni, domi hospitis præfati domini marescalli, in claustro ecclesiæ majoris Lugdunensis , sub anno Domini m d ii, indictione v, die vero xxvi mensis septembris, præsentibus nobili viro Johanne Cofïier, scutifero, et honorabilibus viris Antonio Charreton, magistro hospitii reverendissimi domini arcliiepiscopi Lugdunensis, et Claudio Laurencun, mercatore Lugdunensi, testibus ad præmissa astantibus vocatisque et rogatis.
Titre de Guéméné. Le sceau est 'perdu.
3 o décembre i5oa.